Stevige groei ertsoverslag Rotterdam
06-08-2008
De overslag van ertsen en schroot in de haven van Rotterdam is in de eerste zes maanden van 2008 toegenomen met ruim 13% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. In miljoenen tonnen nam de doorzet toe van 18,8 naar 21,4 miljoen ton. Ten opzichte van het eerste kwartaal (+15%) nam de groei iets af. Naar verwachting zet deze beweging zich in de tweede jaarhelft door. De vooruitzichten voor de staalproductie blijven positief, maar op korte termijn zal de teruglopende economie de groei drukken. Op de (middel)lange termijn versterkt Rotterdam zijn positie in de mondiale logistiek van ertsen en staal.
Lossing van schepen met ijzererts en kolen
bij de EECV in het Europoortgebied
De volledige overslagcijfers van de Rotterdamse haven en de financiële resultaten van het Havenbedrijf Rotterdam over de eerste zes maanden van het jaar, worden gepresenteerd op 19 augustus a.s. .
Halfjaar
De aanvoer van erts werd tot en met juni verstoord door capaciteitsproblemen in de laadhavens, waardoor de voorraden in Rotterdam op een laag peil zijn geraakt. Dit bij een, ondanks de teruglopende economische groei in de EU en de Verenigde Staten, aanhoudend grote vraag naar staal.
De staalproductie in de EU ligt tot dusverre evenals vorig jaar op een hoog niveau met 108,4 mln ton (108,5 mln ton in 1e helft van 2007).
Hiernaast investeerden de voor Rotterdam belangrijke producenten in vergroting van hun productiecapaciteit. ThyssenKruppSteel (TKS) nam in januari een nieuwe hoogoven in gebruik en heeft in april de hoogoven 1 weer opgestart na een twee maanden durende grote revisie. Het TKS hoogovencomplex ligt in Duisburg dat met duwvaart via Rotterdam wordt bevoorraad. ArcelorMittal heropende in februari een hoogoven in Luik. Andere belangrijke klanten voor Rotterdam zijn Voest Alpine in Oostenrijk, Dillinger Hüttenwerke in het Saarland en Stahlwerke Bremen, de laatste is ook eigendom van ArcelorMittal.
De export van schroot lag op een hoog niveau, circa 900.000 ton tegen rond 700.000 in de eerste helft vorig jaar, dankzij de volop draaiende Turkse staalindustrie.
Overslag en doorvoer
Rotterdam is de grootste Europese ertshaven met een marktaandeel van 40% en Brazilië is verreweg het belangrijkste herkomstland. De aanvoer vindt plaats bij de EECV, dat uitsluitend voor TKS werkt, en de EMO. Kleinere zeeschepen verzorgen de doorvoer naar Bremen, maar het leeuwendeel gebeurt door binnenvaart en trein. De Betuweroute gaat meer gebruikt worden omdat de hogere kosten voor het gebruik per saldo opwegen tegen het voordeel van een onbelemmerde rit. Ongeplande stops op het gemengde net kosten veel stroom en geld.
Levering en prijzen
Voor Rotterdam is Brazilië verreweg het belangrijkste herkomstland van erts. De leverancier is Vale (voorheen Companhia Vale do Rio Doce - CVRD). De ertsprijzen zijn sinds 2005 zeer sterk gestegen, dit jaar zelfs met een 70%. Hiernaast zijn de transportkosten door de krappe scheepscapaciteit in drie jaar verdubbeld tot ongeveer 15 dollar per ton. De invloed hiervan op de aanvoer is echter beperkt (zie grafiek) zolang men de kosten door kan berekenen. Daarbij is de lage dollarkoers gunstig voor Europese importeurs. De grote vraag naar staal is daarom leidend. Er is wel een prijseffect mogelijk rond de jaarlijkse vaststelling van de ertsprijzen in april en voorts spelen de hogere kapitaalkosten van voorraden een rol. Deze kosten tellen echter minder zwaar als de levering van erts krap en onregelmatig is. De drie grootste ertsproducenten, Vale (83 miljoen ton), Rio Tinto (37) en BHP Billiton (28) met een aandeel van 75% in de overzeese handel, voeren de komende jaren de productie op met 5-10% per jaar. De aanhoudend grote vraag naar staal doet de ertsprijzen naar verwachting toch stijgen met jaarlijks 10-20%. Hiernaast blijft de transportcapaciteit voorlopig een knelpunt. Uitbreiding van laadhavens en vergroting van de scheepscapaciteit kosten tijd. 
Rotterdam en globale integratie
Leveranciers en producenten beantwoorden de heftige marktdynamiek via respectievelijk voor- en achterwaartse integratie. Het Havenbedrijf Rotterdam (HbR) speelt een faciliterende rol in deze globale strategische processen. De grote staalproducenten gaan naar de bron door zelf mijnen te exploiteren zoals ArcelorMittal in o.a. India, deelneming in mijnbouwers te overwegen of dichterbij de mijnen ruwstaal te produceren. Zo giet TKS vanaf 2009 zogenaamde brammen (stalen platen) in Brazilië die via de in aanbouw zijnde Steinweg-terminal op de Maasvlakte, naar Duitsland worden vervoerd. Vale integreert voorwaarts door een aanzienlijk aantal super-ertsschepen te laten bouwen en door de bouw van een fabriek voor ertspellets in de haven van Sohar, waar het HbR mee-investeert in de infrastructuur deelneemt. Tenslotte wordt in Rotterdam de overslagcapaciteit van gereed staal verder uitgebreid.
De Turkse staalfabrieken gebruiken vooral electro-ovens die draaien op schroot als grondstof in plaats van erts en cokes. De Turkse vraag naar grondstoffen is zo groot dat het naast schroot uit traditionele herkomstgebieden als de EU en de Oekraïne zelfs schroot importeert uit de V.S.
