De Rotterdamse haven is een knooppunt van internationale goederenstromen én een industriecomplex van wereldformaat. Met een overslag van ruim 400 miljoen ton goederen is Rotterdam verreweg de grootste zeehaven van Europa. Het aandeel van de petrochemie en energiesector is ongeveer 20% van de totale productiecapaciteit in Noordwest-Europa.

HbR heeft twee statutaire doelen. Ten eerste het bevorderen van een effectieve, veilige en efficiënte scheepvaartafwikkeling in de Rotterdamse haven en het aanloopgebiedvoor de kust. Ten tweede ontwikkeling, aanleg, beheer en exploitatie van het havengebied. HbR is daarbij gericht op het stimuleren van duurzame economische ontwikkeling. De missie luidt: HbR ontwikkelt in partnerschap dé Europese haven van wereldklasse.  De belangrijkste partners zijn de bedrijven die in de haven gevestigd zijn dan wel hun diensten aanbieden. HbR is een N.V. met twee aandeelhouders: de gemeente Rotterdam en de Staat. 

De toegevoegde waarde van het Rotterdamse haven- en industriecomplex bedroeg in 2006 circa € 12,3 miljard. De directe werkgelegenheid van het havencomplex bedroeg in 2006 ongeveer 86.500 personen. Gegevens over 2007 zijn nog niet bekend. (bron: http://www.havenraad.nl/)

Voor de verdere ontwikkeling van de Rotterdamse haven is zowel het aantrekken van ladingstromen als van bedrijvigheid cruciaal. In het aantrekken van ladingstromen concurreert de Rotterdamse haven met andere havens in de Hamburg-Le Havre (HLH) range. Deze havens bedienen allemaal het achterland van Noordwest-Europa. Rotterdam is, gemeten naar tonnen overslag, verreweg de grootste haven in de HLH-range. De concurrentie verschilt sterk per segment. In het containersegment zijn Antwerpen en Hamburg de belangrijkste concurrenten; in het kolensegment is dat Amsterdam, en voor ruwe olie Le Havre. Belangrijke factoren in de concurrentiestrijd zijn de ligging aan diep water, beschikbaarheid van ruimte, goede ontsluiting door verschillende achterlandverbindingen (weg, binnenwater, spoor, pijpleidingen), kwaliteit van de dienstverlening en de kosten.

Vanwege de schaarste aan ruimte trekt HbR vooral bedrijven aan die het haven- en industriecomplex versterken. Speerpunten zijn overslag van containers, chemische industrie en energie. De productie van de energiesector en procesindustrie is ongeveer 20% van het totaal in Noordwest-Europa. Voor de chemie is de concurrentie wereldwijd. Antwerpen is de belangrijkste concurrent in Noordwest-Europa, maar beide chemische complexen zijn ook complementair. Ze vormen samen het grootste chemische complex van Europa.