Een volle tank van zes miljoen

Bunkeren in de haven

Jaarlijks bezoeken dertigduizend zeeschepen de Rotterdamse haven. Niet alleen om te laden of lossen, maar ook om brandstof te tanken – in scheepsterminologie ‘bunkeren’. De Verenigde Tankrederij aan de oude Waalhaven bunkert schepen. Een volle tank kost een containerschip al gauw zes miljoen euro. Directeur Niels Groenewold: ‘De olieprijs is enorm gestegen.

Negenendertig is hij en de veertiende generatie van een binnenvaartfamilie die al ruim vier eeuwen over de Hollandse wateren vaart. Niels volgde zijn vader op bij de Rotterdamse Verenigde Tankrederij (VT). Een modern bedrijf met een innovatieve vloot.

VLAGGENSCHIP
De VT-vloot is herkenbaar in de haven, door de grote witte V’s en T’s op de zwarte boeg van de schepen, namen die allemaal met een V beginnen en vaak naar plaatsnamen als Vlissingen en Vlaardingen verwijzen. Onlangs kreeg hun bunkerschip Valburg een volautomatisch en magnetisch afmeersysteem. Daarmee kan het bunkerschip veilig en energievrij afmeren aan de kade - er komen geen roeiers meer aan te pas en de motoren hoeven niet te draaien. Het vlaggenschip van VT is de Vorstenbosch, met 147 meter het grootste binnenvaartschip ter wereld.

BUNKEREN
De dertig schepen van VT bunkeren zeeschepen in het zogenoemde ARA-gebied: Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen. Thuishaven Rotterdam is de grootste en de belangrijkste bunkerhaven van Europa. Maar de bunkermarkt staat onder druk. De prijs van bunkerolie is in vijftien jaar tijd wereldwijd vertienvoudigd. ‘Bunkeren is eigenlijk een noodzakelijk kwaad’, vertelt Niels. ‘Zonder brandstof kun je niet varen. Maar omdat de olieprijs zo enorm is gestegen, zijn de transportkosten ook toegenomen.’ Een volle tank kost een groot containerschip al gauw zes miljoen euro.

SLOW STEAMING
De prijsontwikkeling heeft de markt sterk beïnvloed. Met als gevolg dat containerschepen snelheid matigen om brandstof uit te sparen. Dit verschijnsel heet slow steaming. Als grote containerschepen twintig procent langzamer varen, besparen ze bijna veertig procent brandstof. Reken even mee. 1000 liter bunkerolie kost 450 euro. Een groot containerschip verbruikt bij een topsnelheid zo’n 250.000 liter in 24 uur. Kosten:112.500 euro. Kostenbesparing bij slow steaming: 45.000 euro. In de periode van 2009 tot 2014 daalden de Rotterdamse bunkerleveringen aan de zeevaart dan ook van 13 miljoen ton naar iets meer dan 10 miljoen ton bunkerolie.

COMPUTERMODELLEN
Natuurlijk heeft VT last van de prijsontwikkeling. De rederij heeft bunkerschepen die grote containerschepen in korte tijd vol kunnen spuiten met 10 miljoen liter brandstof. Maar door de crisis en de hoge prijzen voor de bunkerolie, gebeurt dat de laatste tijd nog maar zelden. Rederijen berekenen voor hun schepen met computermodellen exact hoeveel ze op welk moment willen bunkeren. De modellen houden rekening met de financieringskosten (rente) en de kosten die ze maken om de gebunkerde brandstof te vervoeren. Omdat het goedkoper is, bunkeren containerschepen steeds vaker kleinere hoeveelheden in verschillende havens. En dat voelt de tankrederij.

LESSEN
Niels ziet die grote bunkers niet snel terugkomen, toch blijft hij met VT inzetten op kwaliteit en efficiency. Dat doet hij bijvoorbeeld door te investeren in veiligheid en kwaliteit. VT werkt met een goed opgeleide bemanning. Want, licht Niels toe: ‘Gevaarlijke stoffen hoeven niet gevaarlijk te zijn als je weet hoe je er mee om moet gaan. De markt wordt een stuk onveiliger en onbetrouwbaarder door het uitbuiten van goedkoop personeel uit bijvoorbeeld Oost-Europa. Dat is valse concurrentie.’ Hij laat zich liever leiden door de lessen die hij van zijn vader heeft meegekregen: ‘Soms moet je eigenbelang opzijzetten, om het algemeen belang verder te helpen.’

VAN AARDOLIE NAAR AARDGAS

Stookolie is de belangrijkste brandstof voor de scheepvaart. Maar stookolie is niet bepaald milieuvriendelijk. Het Havenbedrijf werkt aan vervanging van stookolie door het veel schonere LNG, vloeibaar aardgas. Niels Groenewold staat hier positief tegenover: ‘Als LNG beschikbaar komt als brandstof, dan willen meer scheepseigenaren wel overstappen.’ Zo ver is het nog niet. Wel is de vloot van Groenewold al klaar voor de overstap van stookolie naar gasolie of dieselolie. Vanaf 2015 mogen schepen langs de kust en in de haven van Rotterdam alleen nog met gasolie varen. ‘VT vaart met zogenaamde chemieschepen. We hoeven onze schepen dus niet om te bouwen. Het is een kwestie van de tank schoonmaken en gasolie erin.’