Voor de haaien

Water voor vissen en koraal in het Oceanium

Twee keer per maand vervoert schipper Willem Lodder, alias Opa Boot, oceaanwater met de Haaibaai. Water dat de vissen en het koraal in het Oceanium van Diergaarde Blijdorp in leven houdt.

Oceaniumboot de Haaibaai is een opvallende verschijning in de haven, uitgedost met ijsschotsen, zeesterren en pinguïns. Willem Lodder vaart er nu veertien jaar mee, maar zijn bestaan als binnenvaartschipper begon dik vijftig jaar geleden.

OPA BOOT
De familiestamboom van Willem Lodder (65) bestaat al ruim tweehonderd jaar uit schippers. Geboren op een schip en begonnen als matroos bij zijn vader zou Willem niet anders willen dan varen. Met zijn eerste eigen binnenvaartschip de Aleida (vernoemd naar zijn moeder) vervoerde hij samen met zijn vrouw Adriana vanaf eind jaren zeventig oud ijzer naar Oost-Duitsland. Zes weken varen, één week thuis. Adriana, onderwijzeres in Rhoon, moet in het begin erg wennen aan het schippers leven. Ze mist haar vriendinnen en eenvoudige dingen, zoals een bezoek aan de bakker. Ze kan niet koken. Toch maken ze er wat van aan boord en krijgen twee schipperskinderen. Adriana zorgt dat ze er veel op uitgaan, de stad in. In 1989 kiezen ze voor de wal; hun dochter en zoon zijn dan 11 en 9 jaar oud. Willem werkt afwisselend als scheepsreparateur en schipper met Rotterdam Heijplaat als thuishaven. Nu, meer dan vijfentwintig jaar later, hebben ze zes kleinkinderen en nummer zeven is onderweg. Willem praat net zo enthousiast over de Haaibaai als over zijn kleinkinderen. ‘Ik zie het liefst het hele spul bij elkaar, wat een rijkdom. Mijn klein kinderen noemen me Opa Boot, dat vind ik een eretitel.’ Inmiddels woont Willem in Maasdam, maar de band met Rotterdam blijft. Adriana geeft les op een school in Rotterdam-Zuid en Willem is wekelijks te vinden op ‘zijn’ Haaibaai.

IJSBEERTWEELING
Binnenvaartschip de Haaibaai uit 1957 werd in 2001 door het Havenbedrijf Rotterdam aan Diergaarde Blijdorp gedoneerd, voor het Oceanium. In het zeeaquarium circuleert zeven miljoen liter oceaanwater. Een zelfontwikkeld recyclingsysteem fi ltert elke anderhalf uur de totale waterhoeveelheid. Toch is er per maand 600.000 liter vers water nodig om het leven in het aquarium in topconditie te houden. En daar zorgt Willem voor. Met de Oceaniumboot vaart hij twee keer per maand van de Schiehaven naar de Maasvlakte om (per keer) 300.000 liter water uit de Atlantische oceaan op te halen. Dat water wordt als ballastwater naar de Rotterdamse haven gevaren door zeeschepen van containerrederij Maersk. Die tocht duurt in totaal twaalf uur. ‘Als een schip van Maersk voldoende zeewater bij zich heeft, varen we twee keer op en neer. Dan ben ik voor de rest van de maand klaar.’ Eenmaal bij Blijdorp aangekomen wordt het oceaan water van het schip door een ondergrondse leiding in het enorme aquarium gepompt. De kwaliteit van het water is zo hoog dat alle Oceaniumdieren zich er prima in thuisvoelen: de pasgeboren ijsbeertweeling, de koningspinguïns , de zeepaardjes en de haaien.

ZOUT EN ROEST
Dat Willem schipper is van de Haaibaai is eigenlijk toeval. Tijdens een vakantie op een boerencamping in Overijssel ontmoet hij de projectleider van het Oceanium. Willem werkt in die tijd als scheepsreparateur en mist het varen. ‘Ze zochten een vaste schipper voor de Haaibaai. Na een goed gesprek kon ik gelijk beginnen.’ Zijn ervaring als reparateur komt goed van pas, want hij onderhoudt het schip zelf. Veel werk. ‘Dat zout is verschrikkelijk. Alles roest onder je vingers weg.’ Blijdorp is een ideale werkgever. Willem deelt zijn eigen tijd in en krijgt alle vrijheid en ruimte zolang het werk maar gedaan wordt. De schipper geniet volop van zijn taak. ‘Ik ben helemaal weg van dit schip, van het varen én het gepruts eraan. Dit wil ik nog minimaal tien jaar volhouden.’