De havenspot van… Natuurfilmmaker Willem Berents

‘Natuur in de haven: voer voor een prachtige film’

De bunzing, havik en verschillende orchideeënsoorten hebben minstens twee dingen gemeen: je vindt ze allemaal in de havens van Rotterdam en Moerdijk én ze spelen een hoofdrol in De Nieuwe Wildernis 2 - Wild Port of Europe. Filmmaker Willem Berents: ‘Met deze film laten we zien hoe rijk de natuur in de haven is.’ De havengebieden zijn aangelegd als haven en industriegebied, maar de natuurlijke rijkdom is minstens zo belangrijk, vertelt Willem van natuurfilmbedrijf Veldkijker: ‘De natuur zoekt een eigen weg, claimt een plek en past zich aan. Dat is voer voor een prachtige film.’ Zo leven in de Rotterdamse haven talloze diersoorten. Elk jaar broeden er bijvoorbeeld 30.000 kleine mantelmeeuwpaartjes. Een goede reden om deze dieren een hoofdrol te geven. ‘Net als de egel. Als een soort kleine vagebond trekt dit dier door de haven.’ Nog nooit maakte Willem een film over zo’n groot gebied. ‘Als je de omgeving vergelijkt met een natuurgebied als de Oostvaardersplassen, dan was dat ter grootte van het topje van je vingers en zijn deze havens samen je hele hand. Hier gaan industrie en natuur samen, en dat willen we laten zien.’ Het idee om een natuurfilm in de haven te maken ontstond in Moerdijk. ‘Ik mocht bij Shell filmen. De relatie tussen de industriële setting en de natuur die ik daar zag was totaal onverwacht. Samen met EMS FILMS – de makers van De Nieuwe Wildernis (1) – hebben we het idee voor een film vervolgens uitgewerkt.’

Recycle of life

Het thema van de film wordt ‘Recycle of life’. Volgens Willem tonen klassieke natuurfilms alleen de traditionele levenscyclus van de natuur, maar in de haven is de aanwezigheid van de industriële setting. ‘Doordat de mens als een schepper voortdurend ingrijpt in het gebied met grote machines worden planten en dieren als het ware gedwongen om hun leven steeds opnieuw uit te vinden. Er ontstaat een recycle-of-life.’ Daarnaast sluit het thema volgens Willem aan bij de energietransitie die in de haven speelt, waarbij de mens het leven ook ‘opnieuw uitvindt’ en overschakelt van fossiel naar hernieuwbaar. De film moet straks het gevoel geven dat de kijker midden in de haven is. ‘We willen het liefst dat de kijker de haven in elk shot herkent. Ook als je bijvoorbeeld een zeehond ziet jagen.’ De komende twee jaar is Willem regelmatig samen met zijn crew in een mobiele schuiltent (een soort groene bus) in de haven. Maar filmen in de haven doe je niet zomaar. ‘Waar je in een natuurgebied vanuit je schuiltent kunt wachten tot de natuur aan je voorbijtrekt, moeten we hier voldoen aan alle protocollen en alle filmlocaties aanvragen. Daarom moeten we ons extra goed voorbereiden.’ Een andere uitdaging: de tegenstellingen in de haven. ‘Voor een gemiddelde natuurliefhebber is een paard of Schotse hooglander groot, maar naast zo’n kolos van een schip is het natuurlijk niks.’ Welke locaties sowieso in de film komen? ‘Vraag liever welke er niet in komen. Dit is zo’n rijk gebied! Bijvoorbeeld de leidingstroken waar niet gebouwd mag worden en waar de zeldzame blauwvleugelsprinkhaan vrij spel heeft of het Kleine Beereiland met zeehonden op het strand. Elke plek in de haven heeft iets bijzonders.’

De Nieuwe Wildernis 2 - Wild port of Europe

De Nieuwe Wildernis 2 – Wild Port of Europe komt in 2020 in de bioscoop. De eerste editie werd gefilmd in de Oostvaardersplassen. Die film trok 700.000 bezoekers en ontving meerdere prijzen, waaronder een Gouden Kalf.