Vijf dingen die je moet weten over de sloopgrage Japanse duizendknoop

Overal waar de Japanse duizendknoop opduikt, richt hij schade aan. Daarom probeert Havenbedrijf Rotterdam met man en macht deze ‘exoot’ uit te roeien. Vijf dingen die je moet weten over deze ‘terreurplant’ die ook in jouw tuin kan opduiken.

'Je denkt misschien: wat een mooie, grote, groene plant. Maar het is een verschrikking, deze plant sloopt alles wat hij tegenkomt. Zelfs heet water van meer dan 100 graden, onder druk, houdt ‘m niet tegen.’ Jan Putters, asset manager bij het Havenbedrijf Rotterdam en verantwoordelijk voor onderhoud van de buitenruimte zag al honderden hoge stengels Japanse duizendknoop. ’Het is een oersterke plant. Stevig verankerd in de bodem, praktisch onbreekbaar en tot nu toe niet weg te krijgen uit de haven.’

Vijf vragen over deze terreurplant die ook bij jou in de tuin kan opduiken.

1 Wat is er zo erg aan de Japanse duizendknoop?

Jan staat op een kade bij een nieuw ontdekte locatie met duizendknoop. ‘Die stokken van drie meter hoog die je hier ziet, gaan ook zo diep ondergronds. De hele constructie kan daardoor uit elkaar gedrukt worden en de boel kan zelfs instorten. In de haven zijn er nu zo’n vijftig locaties waar de duizendknoop voorkomt. De plant groeit meerdere centimeters per dag en boort zich dwars door funderingen, asfalt, gevels, kades en leidingen. Wanneer we niets doen, sloopt deze plant de hele haven.’

2 Hoe bestrijden jullie de plant?

Jan loopt naar de duizendknoop en breekt een stukje af. ‘Een stengel of een blaadje ter grootte van een nagel kan alweer een nieuw plantje veroorzaken. We hebben van alles geprobeerd om de plant te bestrijden. Bespuiten en injecteren met heet water, bestrijdingsmiddelen, niets helpt. We gaan nu drastisch te werk en bij alle locaties de boel afgraven, om zo te zorgen voor een permanente verwijdering. Bij sommige locaties zal er toch wat achterblijven, omdat we niet heel diep de glooiing in kunnen. Dan dekken we de afgraving af met een doek. Om zo te voorkomen dat de plant weer gaat groeien. En we gaan proeven doen met nieuwe methoden, zoals onder water zetten, verwarmen, zout water toepassen en elektrische stoten geven. We trekken alles uit de kast.’

3 Hoe is de plant hier eigenlijk gekomen?

Jan: ‘De duizendknoop is overgekomen vanuit Zuidoost-Azië en is rond 1830 ingevoerd als tuinplant. Vanuit Leiden heeft de plant zich verspreid over heel Europa. In Azië zijn veel natuurlijke vijanden, zoals schimmels, bacteriën en insecten en er is concurrentie van van andere plantsoorten. Hier heeft de duizendknoop dat allemaal niet. De plant heeft geen voorkeur wat leefgebied betreft. Dat gecombineerd met een sterke groeikracht is de plant een regelrechte plaag.’

4 Moeten Rotterdammers zich hier ook druk om maken?

Jan kijkt verbaasd. ‘Ja, natuurlijk! Moet je je voorstellen dat deze plant in je tuin terechtkomt, zich door je schuur of zelfs je gevel een weg baant. Dat wil je niet! Er zijn al gevallen in Rotterdam waar hele volkstuintjes bedreigd worden. Er zijn al meer dan tweehonderd plekken in de stad waar de plant voorkomt. Kom je de duizendknoop tegen dan moet je dit echt melden bij de gemeente en maatregelen treffen. Op de website van de gemeente staan diverse tips.’

5 Is er iets positiefs te melden over de Japanse duizendknoop?

Jan: ‘Eh… Je kunt hem opeten, hij smaakt naar rabarber. Er wordt zelfs bier van gebrouwen en cider van gemaakt. Ik ben daar niet enthousiast over. Wanneer je de duizendknoop gaat plukken kunnen de resten groenafval en compost besmetten. Zo vindt opnieuw verspreiding plaats.’

Dit moet je weten over de Duizendknoop en andere exoten

  • In Europa zijn zo’n 12.000 exoten (ofwel, ‘uitheemse soorten’). Planten of dieren zijn exoot wanneer ze buiten hun oorspronkelijke en natuurlijke leefgebied worden gebracht.
  • Ongeveer 1200 hiervan zijn invasieve soorten. Dit zijn soorten die door hun aanwezigheid de groei van inheemse soorten bedreigen
  • Nadelen van exoten: bestrijding kost veel geld, ze verdringen inheemse soorten, beschadigen bouwwerken en verhardingen en kunnen allergieën (hooikoorts) veroorzaken. De schade loopt soms in de miljoenen.
  • De Japanse duizendknoop wordt door gemeenten in heel Nederland als groot probleem ervaren. Ook in de rest van Europa wordt naarstig naar manieren gezocht om de duizendknoop aan te pakken.
  • Het Havenbedrijf werkt landelijk samen met de gemeente Rotterdam, gemeente Amsterdam, Rijkswaterstaat, Wageningen University & Research en onderzoeksinstituut Probos om de duizendknoop te bestrijden. In de haven zijn aannemer BTL Realisatie, Bureau Stadsnatuur en IV-Infra B.V. goede partners.

Duizendknoop gespot? Meldt het!

Kom je de Japanse duizendknoop tegen in je tuin of in de openbare ruimte? Meld dit met de app BuitenBeter of het nummer 14010. Locaties in de haven kun je melden bij het Havenbedrijf Rotterdam via tel. 010-2521000.