Zonne-energie in de haven

Vanaf de grond zie je ze niet, maar ze liggen steeds vaker op daken van bedrijven in de haven: zonnepanelen. Goed nieuws: want de zon is een van de meest duurzame energiebronnen van de haven. Daken vol met zonnepanelen: een mooie ontwikkeling, vindt Michel Bresser, gebiedsmanager én ‘manager zon’ bij het Havenbedrijf Rotterdam.

Op het dak van Cool Port vormt een aantal zwarte zonnepanelen samen het woord Kloosterboer.

‘Hernieuwbare energie zoals wind en zon is cruciaal om de haven te verduurzamen. We vinden het daarom belangrijk dat de bedrijven waar mogelijk gebruikmaken van zonne-energie.’ Dat ‘waar mogelijk’ wil hij graag extra benadrukken. Je kunt namelijk niet altijd zonnepanelen plaatsen. ‘Daken moeten voldoen aan een aantal eisen, het dak moet bijvoorbeeld genoeg draagkracht hebben, de aansluiting van het gebouw op het elektriciteitsnet moet groot genoeg zijn en de panelen moeten vijftien jaar kunnen blijven liggen.’ Samen met een team geeft Michel daarom voorlichting aan bedrijven die zonne-energie willen gebruiken, want: er is genoeg potentie op de daken in de haven. Steeds meer bedrijven voorzien daken van zonnepanelen. Logisch, want het is een aantrekkelijke manier om te verduurzamen. Dit kan tegenwoordig vaak zonder dat bedrijven daar zelf veel in hoeven te investeren.

4 voorbeelden in de haven

1. Koele aardbeien

Als er één plek in de haven is waar veel energie welkom is, dan is het wel Cool Port. In de koel- en vriesloods van Kloosterboer worden fruit en andere voedingsmiddelen gekoeld én bevroren opgeslagen. De locatie in de Eemhaven heeft genoeg ruimte op het dak voor zonnepanelen: het dak is 27.000 m2 groot. ‘We hebben bijna 11.000 panelen liggen’, vertelt projectmanager Jeffrey van der Krogt. Jeffrey: ‘Die hebben een geïnstalleerd vermogen van 2,93 MWp, wat neerkomt op een opbengst van 2637 MWh; vergelijkbaar met het verbruik van 737 huishoudens. Zonnepanelen wekken vooral stroom op tijdens warme dagen en wij gebruiken op die dagen ook veel stroom om de loods koel te houden. Voor ons is het interessant dat we de opgewekte energie direct kunnen gebruiken.’ Op een goede dag kan de locatie de hele dag op zonne-energie draaien. Tijdens piekuren biedt de zon zelfs zoveel energie dat het bedrijf stroom kan terug leveren aan het netwerk. ‘Ik kan het gebruik van zonnepanelen absoluut aanraden. Het is een investering die je niet heel snel terugverdient. Maar als familiebedrijf kijken wij naar de lange termijn: dan verdient deze investering zich wel terug. Een voordeel is ook dat de overheid vijftien jaar lang subsidie biedt.’ Een leuk detail: op het dak van Cool Port vormt een aantal zwarte panelen samen het woord Kloosterboer.

2. Flinterdun folie

Vopak heeft vooral tankdaken tot zijn beschikking. En die zijn anders dan daken op loodsen en kantoren. Tankdaken zijn rond en schuin en kunnen niet zomaar zwaar worden belast. Het bedrijf kijkt daarom verder dan zonnepanelen die geschikt zijn voor gewone daken. Het tankopslagbedrijf heeft onlangs het flexibele, dunne en lichtgewicht Solar Powerfoil op het tankdak van een opslagtank bij Vopak Vlaardingen geplaatst. De belangrijkste producten die bij deze terminal worden bewaard, zijn eetbare oliën. ‘Er is aardig wat energie nodig om deze producten op te slaan en te verpompen, omdat veel eetbare oliën gemakkelijk stollen in ons klimaat’, zegt Ard Huisman, Managing Director Vopak Vlaardingen. ‘Deze Solar Powerfoil is, naast isolatie, een van de maatregelen die we momenteel testen om te zien hoe we onze CO₂-footprint verder kunnen verminderen.’
Als de test succesvol blijkt, kunnen ook andere tankdaken en tankwanden van zonnefolie worden voorzien.

Solar powerfoil op een tankdak van Vopak.

3. Zonne-energie op daken

Niet alleen bedrijven in de haven hebben daken om zonnepanelen op te leggen, ook het Havenbedrijf Rotterdam heeft een aantal bedrijfspanden die worden voorzien van zonnepanelen. Op Maasvlakte Plaza en de Scheepsbouwloods op RDM ligt al voor 0,56 MWp aan panelen. Op ruim twintig van die panden blijken panelen te kunnen worden geplaatst. Voor het plaatsen hiervan loopt een subsidieaanvraag. Door deze panden te voorzien van zonnepanelen kan het Havenbedrijf een deel van de jaarlijks gebruikte energie zelf opwekken.

4. Drijvende panelen

Rijksvastgoedbedrijf, Rijkswaterstaat en Havenbedrijf Rotterdam willen het grootste drijvende zonnepark van Nederland in de Rotterdamse haven neerleggen. Daarvoor zoeken ze een geschikte partij. De drijvende zonnepanelen komen op de Slufter te liggen, het depot voor verontreinigde baggerspecie op de Maasvlakte. Als er een zonnepark geplaatst wordt in de Slufter, dan kan hier 80 tot 100 MW aan zonnepanelen worden geplaatst, wat gelijk staat aan het stroomverbruik van 33.000 huishoudens.

Bron van energie

De huidige panelen in de haven hebben een vermogen van zo’n 7 megawatt (MWp). Voor de indruk: 1 MWp geïnstalleerd vermogen levert in een jaar ongeveer 900.000 kW/h elektriciteit op, vergelijkbaar met wat zo'n 300 huishoudens verbruiken. Voor het installeren van 1 MWp aan zonnepanelen is ca. 1 hectare (10.000 m2) aan (dak) oppervlakte nodig. 1 hectare is ongeveer 1,4 keer de oppervlakte van een voetbalveld.

Zon in de haven

Samen met bedrijven werkt het Havenbedrijf Rotterdam toe naar een duurzame, CO2-neutrale haven. Het opwekken en gebruiken van eigen zonne-energie is voor bedrijven een logische eerste stap naar verduurzaming.