Grootste ‘groene’ waterstoffabriek van Europa

Waterstof wordt gebruikt als duurzame brandstof voor de industrie. Nieuwe technologie produceert zelfs waterstof zonder CO2-uitstoot. Rotterdam zet in op de grootste ‘groene’ waterstoffabriek van Europa.

Waterstof is een wondermiddel. Je kunt er auto’s op laten rijden of het huis mee verwarmen. En dat allemaal zonder uitstoot. Het enige restproduct is water. Het nadeel is: tot nu toe wordt waterstof vooral gewonnen door aardgas bij hoge temperaturen om te zetten. En dan is deze energiebron toch deels fossiel. Het kan ook anders: door middel van ‘elektrolyse’ is water (H2O) te splitsen in waterstof (H) en zuurstof (O). Gebruik je voor die elektrolyse groene energie, zoals wind- of zonne-energie, dan is waterstof CO2- neutraal. Het Havenbedrijf Rotterdam kijkt daarom samen met de bedrijven Nouryon en BP naar het opzetten van de grootste groene waterstoffabriek
van Europa.

Groene fabriek

Corné Boot, Head of Government Affairs van BP Nederland: ‘De installatie die we in dit samenwerkingsverband voor ogen hebben, moet jaarlijks 45.000 ton groene waterstof produceren. Dat maakt deze fabriek meteen de grootste van Europa. Zo besparen we 350.000 ton CO2 -uitstoot. De uitdaging is dat we heel veel groene stroom nodig hebben, namelijk 250 Megawatt. Als je bedenkt dat een windturbine op zee gemiddeld 2 tot 3 Megawatt stroom per jaar levert, dan is zoiets niet 1-2-3 geregeld.’ De partners hebben drie jaar uitgetrokken om de ‘infrastructuur’ voor de fabriek mogelijk
te maken.

Nico van Dooren, manager Energie en Procesindustrie van het Havenbedrijf Rotterdam: ‘Wij vinden het belangrijk om vanaf het prilste begin aan tafel te zitten bij deze ontwikkeling. Uit onderzoek blijkt dat we veertig fabrieken van deze schaal nodig hebben om aardgas te vervangen door een duurzame brandstof. Het is een uitdagend project, maar daar geven we graag ruimte aan.’

In 2022 wordt de knoop doorgehakt of de groene waterstofinstallatie er echt komt. In de tussentijd draait de planvorming op vele gebieden door. Dat moet ook wel. Corné: ‘We willen naar een toekomst met een lage CO2-uitstoot. Dus efficiëntie in de processen, elektrificatie, de afvang en opslag van CO2, hergebruik van restwarmte én groene waterstof. Wat ik mooi vind, is dat de Rotterdamse haven op veel van die terreinen koploper wil zijn. Natuurlijk
ondersteunen wij dat!’

Waterstof is onmisbaar bij de productie van olieproducten. Het wordt in dat geval gebruikt om zwavel uit de olie te halen: ‘ontzwavelen’ in jargon. De Rotterdamse haven heeft vijf olieraffinaderijen. Die raffinaderijen gebruiken overigens niet alle waterstof: een deel daarvan wordt met twee pijpleidingen naar Noord-Frankrijk gepompt. Zo vindt de Rotterdamse waterstof zijn weg naar de Europese industrie.

Wat kun je allemaal met waterstof?

Wel eens gehoord van grijze, blauwe of groene waterstof? Dit zijn geen verwijzingen naar de kleur van de waterstof (waterstof is kleur- en geurloos); wel zegt dit iets over de manier waarop het is geproduceerd.
Grijze waterstof wordt gewonnen uit aardgas. Daarbij komt onder meer CO2 vrij dat in de lucht terechtkomt. Gelukkig zijn er milieuvriendelijker productiemethoden in opkomst.
Blauwe waterstof bijvoorbeeld: de CO2 die bij de productie vrijkomt, wordt opgeslagen in de lege gasvelden onder de Noordzee. Maar het beste voor mens en milieu is groene waterstof. Met groene stroom wordt water gesplitst in waterstof en zuurstof; hierbij komt helemaal geen CO2 vrij. Ideaal dus als je de beschikking hebt over grote hoeveelheden groene stroom: dan kan er eindeloos waterstof worden geproduceerd zonder één gram C02.

Energietransitie doet veel waterstof opwaaien

Waterstof speelt een cruciale rol in het energiesysteem van de toekomst. Tenminste, als de productie ervan op een duurzame wijze plaatsvindt. In de Rotterdamse haven worden de komende drie jaar voorbereidingen getroffen om Europa’s grootste groene waterstoffabriek neer te zetten. “Het potentieel is enorm, net als het aantal stapjes dat veel partijen gezamenlijk over langere periode moeten zetten om dit te realiseren.”