Krachtpatsers

Maak kennis met de drijvende kranen van Bonn & Mees

De Erasmusbrug hingen ze op zijn plek, net als de Hef. En ook de sluisdeuren van de Maeslantkering vormen geen probleem voor de drijvende kranen (‘bokken’) van familiebedrijf Bonn & Mees. Maak kennis met de mannetjesputters van de Rotterdamse haven.

De vloot van hijsspecialist Bonn & Mees bestaat uit maar drie vaartuigen. Maar wat voor een vaartuigen. Zie ze daar liggen in de Hollandsche IJssel, voor de werf van metaalbouwer Hollandia: de Matador 2 en 3. De oudste van het stel, de Matador, is elders in de haven aan het werk. Met hun katrollen, lieren en grijsblauw geblokte kraanarmen zien ze er niet alleen indrukwekkend uit, hun prestaties zijn dat ook. De Matador 2 tilt 400 ton, zijn jongere zusje Matador 3 zelfs 1800 ton. Waren het gewichtheffers, dan deden ze mee in de Olympische klasse. Lift power is dan ook een eerste vereiste voor de klus die vandaag op het programma staat: de twee ‘schuiven’ van de Hartelkering van de kade op een ponton hijsen. De schuiven van elk 650 ton schoon aan de haak kregen bij Hollandia een opknapbeurt. Nu worden ze weer teruggevaren naar hun plek van bestemming in het Hartelkanaal bij Spijkenisse.

HAVENMANNETJE
‘Mooi hè’, zegt Peter Leenheer, eigenaar van Bonn & Mees, terwijl de oversized D-sluitingen – bekend bij iedereen die wel eens vaart – en kettingen in gereedheid worden gebracht voor de hijsoperatie. Hij behoort tot de vierde generatie Leenheer die het bedrijf bestiert. ‘We zitten al honderd jaar als familie in de zaak’, heeft hij zojuist op het kantoor in de Waalhaven becijferd. De oorsprong van het bedrijf gaat zelfs nog verder terug: tot 1888. ‘Bonn was een Duits havenmannetje met wilde havenideeën maar geen geld. Mees was een telg van de bekende Rotterdamse bankiersfamilie voor wie een baantje moest worden gecreëerd. Het resultaat was scheepswerf Bonn & Mees’, geeft Peter een geschiedenislesje. Eveneens samen met Mees zette zijn overgrootvader Jan Leenheer de Maatschappij Drijvende Bokken op. ‘Toen de scheepswerf in 1931 zijn poorten moest sluiten, zette Pieter Leenheer – mijn opa dus – de bokkenactiviteiten voort onder de naam van Bonn & Mees.’ Zie daar de geschiedenis van deze hijsspecialist in een notendop. ‘En een familiebedrijf zijn we nog steeds’, zegt Peter. ‘Dat geldt voor mij, maar ook voor een aantal van onze veertig medewerkers. Vaders, ooms, zoons: sommige families zijn al meerdere generaties in dienst.’

ERASMUSBRUG
Hijsen kunnen ze, de drie Matadors. Als er een brug op zijn plek moet worden gehangen, dan is Bonn & Mees present. Zoals indertijd de Erasmusbrug. ‘ Misschien wel de meest in het oog springende klus die we ooit hebben gedaan’, zegt Peter. Ook het verwijderen en terugplaatsen van het brugdeel van de Hef was opvallend. ‘Maar meestal werken wij buiten het zicht van het grote publiek’, zegt Peter. ‘We doen bijvoorbeeld veel voor scheepsbouwers: we tillen dan secties van een schip – die vaak op verschillende werven zijn gemaakt – op de helling, zodat ze aan elkaar kunnen worden gelast. Of we verwisselen de loodzware laadarmen van olietankers. Ook helpen we bij het laden en lossen van grote onderdelen voor energiecentrales en de zware industrie. Denk aan gigantische generatoren, turbines of transformators.’ Een groeimarkt voor Bonn & Mees is het ontmantelen van offshore-materieel. Peter: ‘Niet die grote platformen. Daar heb je een gigant als de Pioneering Spirit van Allseas voor nodig. Maar de Noordzee is ook bezaaid met honderden tankstationnetjes en andere satellieten van de grote olieplatformen. Die bereiken het einde van hun levensduur en moeten naar de kade worden gebracht.’

MILLIMETERWERK
De meeste klussen die Bonn & Mees aanpakt, zijn in een dag gepiept. ‘De haven van Rotterdam is ons voornaamste werkgebied.’ Maar soms zijn de bokken langer van huis. ‘Bijvoorbeeld bij zo’n klus op de Noordzee. Of we varen naar Bremerhaven.’ Voor die uitstapjes zijn de bokken aan boord van alle gemakken voorzien. Een huiskamer, keuken en aparte slaapkamers voor de vijf tot acht bemanningsleden: een schipper, machinist en enkele hulpschippers. Van vitaal belang is dat iedereen aan boord goed op elkaar is ingespeeld. ‘Communicatie is alles in dit vak’, zegt Peter. ‘Soms is het millimeterwerk. En een ongeluk zit in een klein hoekje.’ Gelukkig heeft Bonn & Mees in dat opzicht een schoon blazoen. ‘En we doen er alles aan om dat zo te houden.’ Dat zit hem niet alleen in de uitvoering, maar ook in de voorbereiding. ‘Alles wordt op de computer tot in detail uitgewerkt, doorgerekend en gesimuleerd. Ook werken we met what if-scenario’s. Stel, dit gaat mis, hoe lossen we het dan op? Wat dat betreft laten we echt niks aan het toeval over.’ Ondertussen knarsen en piepen op de Matador 2 en 3 de staaldraden die op spanning komen. De kranen staan in positie. Een van de schuiven van de Hartelkering staat op het punt van lift off. Peter glimt. ‘Mooi hè.’ BONN-MEES.NL

KOM KIJKEN
Bonn & Mees is met een van haar drijvende bokken aanwezig op de Wereldhavendagen. Een unieke kans om zo’n indrukwekkend vaartuig van nabij te bekijken. Check: Peter Leenheer WERELDHAVENDAGEN.NL