Digitalisering
Artikel

Digitalisering maakt zeevaart milieuvriendelijker

Eind 2018 zijn de richtlijnen vastgelegd om het Klimaatakkoord van Parijs in werking te laten treden. De internationale zeevaart kan een belangrijke bijdrage leveren aan de transitie naar een meer duurzame economie. Naast de ontwikkeling van nieuwe scheepstypen met innovatieve voortstuwingstechnologie valt ook met de bestaande vloot veel milieuwinst te behalen. Digitalisering speelt hierin een sleutelrol.

In Parijs spraken 195 landen eind 2015 af de opwarming van de aarde tot maximaal 2 graden Celsius, het liefst 1,5 graad, te beperken. Dit vereist een forse reductie van de broeikasemissies. Industriebedrijven geven er blijk van nationale overheden te willen ondersteunen bij het omzetten van hun klimaatbeleid. Zo kondigde Shell onlangs aan de bonussen van het topmanagement te koppelen aan concrete klimaatdoelstellingen. Milieubescherming is dan ook, behalve een ethisch vraagstuk, een economische noodzaak. Op fossiele brandstoffen gebaseerde industrieën hebben geen toekomst meer. Investeerders zien hun risico’s toenemen als de klimaatverandering onbeheersbaar wordt.

Rotterdams transitie-pad

Ook het Rotterdamse industriecomplex, goed voor een CO2-uitstoot van 30 megaton per jaar, wordt in lijn gebracht met de klimaatdoelstelling. Het Havenbedrijf werkt samen met partners toe naar een CO2-neutraal industrielandschap. Het Wuppertal Institut für Klima, Umwelt & Energie heeft meegewerkt aan het transitieplan “In 3 stappen naar een duurzaam industriecluster Rotterdam”. “Voor de industrie zetten we onder andere in op biomassa, windenergie en CO2-opslag in de zeebodem”, verklaart Alan Dirks, hoofd Environmental Management bij het Havenbedrijf. “Op deze terreinen kunnen we relatief snel veel CO2-besparen. Verder stimuleren we via incentives duurzame scheepvaart in onze haven en werken we samen met andere havens aan een schonere zeevaart.”

De uitstoot van de zeevaart

De zeevaart is ook een groot veroorzaker van broeikasgassen. De schepen die vanuit een andere haven naar Rotterdam komen of vanuit Rotterdam doorvaren naar een andere haven stoten op jaarbasis gezamenlijk zo’n 23 megaton CO2 uit. De Internationale Maritieme Organisatie (IMO) streeft naar een halvering van de CO2-uitstoot in de zeevaart in 2050. Schonere brandstoffen en nieuwe scheepsontwerpen met innovatieve voortstuwingstechnologie gaan dit mede mogelijk maken. Op korte termijn zijn LNG en biobrandstoffen goed voor het verbeteren van de luchtkwaliteit. Waterstoftechnologie is kansrijk, maar vooralsnog toekomstmuziek. Ook met de bestaande vloot valt volgens Dirks nog veel milieuwinst te behalen. Digitalisering speelt hierin een sleutelrol.

Inzicht in emissies

Beleidsadviseur Rinske van der Meer coördineert binnen het Havenbedrijf de ontwikkeling van modellen voor het berekenen, analyseren en optimaliseren van broeikasemissies. Deze zijn deels gekoppeld met de Pronto-tool van het Havenbedrijf voor port call optimalisatie. Duurzaamheid en economische efficiëntie liggen dan ook in elkaars verlengde . Van der Meer: “Pronto focust op het verkorten van de wachttijden voor schepen in de haven. Het systeem biedt real time inzicht in de beschikbare ligplaats- en afhandelingscapaciteit. Als er nog geen ruimte is in de haven kunnen schepen hun vaarsnelheid verlagen waardoor ze minder lang hoeven te wachten. Dit reduceert de uitstoot tijdens de reis en op de ankerplaats en levert bovendien een brandstofbesparing op.” Dirks: “We maken zaken inzichtelijk die voorheen een black box waren. Met de juiste vaarsnelheid, afgestemd op de ligplaats- en havencapaciteit, bereikt men de haven just-in-time en bespaart men op het liggeld. Hoe mooi is het dat dit bovendien bijdraagt aan een schoner milieu?”

Besparingspotentieel

IT-ontwikkelaar Pim Verkerk: “De CO2-module in Pronto kan op basis van de route, scheeps- en actuele terminalplanning en de vaarsnelheid de CO2-uitstoot van het schip berekenen. Hij vergelijkt dit met de optimale snelheid die het schip had kunnen varen. Hieruit valt per scheepsbezoek het besparingspotentieel af te leiden. Op dit moment kunnen we al terugrekenen en achteraf rapporteren wat de emissies waren en waar verbeterpotentiaal zit. Op termijn willen we meer voorspellend gaan werken en mogelijke besparingen real time visualiseren.” Niet altijd zullen schepen hun vaarsnelheid verlagen om een haven just-in-time te bereiken. Een reparatie kan de reden zijn waarom men juist wèl wat vroeger wil aankomen. Bovendien zijn schepen vaak contractueel verplicht om zo snel mogelijk van de ene naar de andere haven te varen. Om die reden kijken adviseurs van het Havenbedrijf samen met IMO ook vanuit contractueel oogpunt naar de materie. Dirks: “Het gaat pas echt werken als efficiënter varen voor alle schakels in de keten aantrekkelijker is. Dit te realiseren heeft tijd nodig, maar we zijn op de goede weg.”

Drempelverlagend

Naast de CO2-uitstoot maakt Pronto ook de stikstofuitstoot van zeeschepen inzichtelijk. Deze draagt in hoge mate bij aan de vermesting van natuurgebied. Van der Meer: “Vooral langs de kust is de impact groot. Als schepen in het Rotterdamse ankergebied te lang moeten liggen, heeft dit direct invloed op ons lokale milieu.” Het Havenbedrijf hoopt met de milieutools binnen Pronto ook de bereidheid van marktpartijen te verhogen om nog actiever informatie te delen. Van der Meer: “Hoe meer inzicht alle schakels hebben in elkaars activiteiten, hoe sterker de keten wordt. Bij port call optimalisatie zijn ontzettend veel partijen betrokken. Het delen van data is om diverse redenen nog geen vanzelfsprekendheid. Het inzichtelijk maken van brandstofverbruik en emissies kan drempelverlagend werken. De markt wéét dat dit belangrijk is en dat het de komende jaren nog veel belangrijker zal worden.”

PORT FORWARD: oplossingen voor de digitale haven.

Sinds de jaren negentig ontwikkelen wij digitale oplossingen om de processen in onze haven te automatiseren. Wij helpen ook graag andere havens bij het verhogen van hun business value en het aanbrengen van transparantie, snelheid, efficiëntie en veiligheid in hun activiteiten en logistieke ketens.

Automatisch op de hoogte blijven van ontwikkelingen in de haven?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.

Choose your language

The page is not available in chosen language.

Go to the front page

Do you prefer to visit our Asia subsite?