Energietransitie
Showcase

Energietransitie doet veel waterstof opwaaien

Waterstof speelt een cruciale rol in het energiesysteem van de toekomst. Tenminste, als de productie ervan op een duurzame wijze plaatsvindt. In de Rotterdamse haven worden de komende drie jaar voorbereidingen getroffen om Europa’s grootste groene waterstoffabriek neer te zetten. “Het potentieel is enorm, net als het aantal stapjes dat veel partijen gezamenlijk over langere periode moeten zetten om dit te realiseren.”

Waterstof lijkt een wondermiddel. Het is een grondstof voor de industrie, je kunt er auto’s op laten rijden of het huis mee verwarmen. En dat allemaal zonder uitstoot, het enige restproduct is water. Tot nu toe wordt waterstof echter voornamelijk gewonnen door aardgas bij hoge temperaturen om te zetten. Dan zit er toch weer een fossiele component aan en komt er CO2 bij vrij. Dat kan ook anders. Door middel van elektrolyse is water (H2O) namelijk te splitsen in waterstof (H) en zuurstof (O). Gebruik je voor die elektrolyse groene energie, zoals wind- of zonne-energie, dan is waterstof CO2-neutraal. En dat is precies de opzet in Rotterdam.

Niet 1-2-3

De raffinaderij van BP in de Europoort gebruikt waterstof weer op een andere manier, namelijk om brandstoffen te ontzwavelen, want zwavel zorgt voor zure regen. “Samen met Nouryon en het Havenbedrijf Rotterdam gaan we de uitdaging aan om te kijken of het lukt om hier een groene waterstofvoorziening voor op te zetten”, licht Corné Boot, Head of Government Affairs van BP Nederland toe. De installatie moet jaarlijks 45.000 ton groene waterstof kunnen produceren en is meteen de grootste van Europa. “Daarmee besparen we 350.000 ton CO2-uitstoot. Punt is alleen wel dat we voor de elektrolyse 250 Megawatt aansluiting aan groene stroom nodig hebben. En als je je dan bedenkt dat een huidige windmolen op zee gemiddeld zo’n 6 tot 10 Megawatt capaciteit heeft, dan is zoiets niet even 1-2-3 geregeld.”

25 keer zo groot

De drie partijen hebben dan ook drie jaar uitgetrokken om de business case rond te krijgen. Nouryon, het voormalige AkzoNobel Specialty Chemicals, neemt hierbij de bouw en exploitatie van de waterstofinstallatie voor zijn rekening. “De complexe technische inpassing in een bestaande industriële omgeving is één aspect van deze planfase”, legt Marcel Galjee, energy director Nouryon uit. “Voor de realisatie van dergelijke projecten is de exacte implementatie van het recent aangekondigde klimaatakkoord van groot belang. Welke stimuleringsmiddelen komen er beschikbaar en hoe ontwikkelen we de benodigde infrastructuur op het juiste moment? De complexiteit is enorm, waarbij de technische haalbaarheid cruciaal is. De realiteit van vandaag de dag is dat de grootste water elektrolyser van Europa bij Nouryon in Noorwegen staat, deze is 10 Megawatt. We hebben het bij de BP raffinaderij over een schaal van 25 keer zo groot. Dat laat de uitdaging wel zien waarvoor we staan.”

Kinderschoenen

In het proces zijn wat tussenstappen ingebouwd, al liggen die dan niet in Rotterdam. Begin volgend jaar moet het plan rond zijn voor de bouw van een installatie van 20 Megawatt door Nouryon bij het Chemie Park Delfzijl; een jaar later volgt de definitieve beslissing voor een 100 Megawatt waterstoffabriek bij Tata Steel in IJmuiden. Galjee: “Van elk project leren we. In principe staat de technologie nog in de kinderschoenen. Het betekent dat de hele waardeketen van energievoorziening, toeleveranciers, producenten en afnemers ook steeds schaalsprongen moeten maken. Daarom is de samenwerking ook zo belangrijk en is het essentieel dat we in Rotterdam met de kern van deze keten aan tafel zitten, inclusief het Havenbedrijf. Bouwen aan de oplossingen van een duurzame toekomstbestendige industrie doe je niet alleen, het vergt samenwerking en nieuwe partners. ”

Waterstofhub

“Wij vinden het belangrijk om vanaf het prilste begin aan tafel te zitten bij deze ontwikkeling, want uit onze Wuppertal-studies is gebleken dat we 40 fabrieken van deze schaal nodig hebben”, aldus Nico van Dooren, manager Energie en Procesindustrie van het Havenbedrijf Rotterdam. “Sowieso is het aan ons om de infrastructuur mogelijk te maken, maar grootschalige elektrolysers die zijn aangesloten op offshore windparken zijn ook van cruciaal belang om onze klimaatdoelstellingen te realiseren. Vanzelfsprekend is het een uitdagend project, maar daar geven we graag ruimte aan. We willen Rotterdam tot groene waterstofhub laten uitgroeien.”

12 Gigawatt onvoldoende

In 2022 wordt de knoop doorgehakt of de groene waterstofinstallatie er definitief gaat komen. In de tussentijd draait de planvorming op vele gebieden door. Dat moet ook wel. Boot: “De planning is dat er in 2030 12 Gigawatt aan offshore windenergie in het Nederlandse deel van de Noordzee staat. Die gehele capaciteit is nog steeds onvoldoende voor alleen de behoefte aan groene stroom en waterstof in Rotterdam. Zelf kijken we dan ook naar een mix aan maatregelen en technologie, want we willen echt toe naar een toekomst met een lage CO2 uitstoot. Dus efficiëntie in de processen, elektrificatie, de afvang en opslag van CO2, hergebruik van restwarmte én groene waterstof.” Wat ik mooi vind, is dat de Rotterdamse haven op veel van die terreinen koploper wil zijn. Dat ondersteunen wij nadrukkelijk.”

H-vision

Grootschalige productie en toepassing van blauwe waterstof stelt de industrie in Rotterdam in staat haar CO2-emissies al vóór 2030 aanzienlijk omlaag te brengen. Dat is de uitkomst van een haalbaarheidsstudie die zestien bedrijven en organisaties verenigd in het project H-vision onder leiding van Deltalinqs hebben uitgevoerd.

Grootste ‘groene’ waterstoffabriek van Europa

Waterstof wordt gebruikt als duurzame brandstof voor de industrie. Nieuwe technologie produceert zelfs waterstof zonder CO2-uitstoot. Rotterdam zet in op de grootste ‘groene’ waterstoffabriek van Europa.

Automatisch op de hoogte blijven van ontwikkelingen in de haven?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.

Choose your language

The page is not available in chosen language.

Go to the front page