Duurzaamheid
Showcase

Neuzen voor een betere luchtkwaliteit in de haven

De Rotterdamse haven is de grootste van Europa, maar de ambitie zit hem niet in de grootte van de haven: we willen de slimste haven ter wereld zijn. En dit betekent innoveren op alle mogelijke gebieden. Zo ook op het gebied van luchtkwaliteit en veiligheid. Momenteel werken zo’n twintig bedrijven in de haven met de DCMR Milieudienst Rijnmond en Havenbedrijf Rotterdam samen om, door middel van het we-nose netwerk, plotselinge veranderingen van de lucht van de Rotterdamse haven te detecteren. Hierdoor kan zo nodig snel en gericht worden gehandeld.

E-Nose Port of Rotterdam

E-nose Port of Rotterdam. Foto: Marc Nolte

We-nose

Het Havenbedrijf Rotterdam heeft de afgelopen jaren meer dan 250 elektronische neuzen – e-noses – in de haven geïnstalleerd. De e-noses houden de samenstelling van de lucht in de gaten via sensoren die veranderingen waarnemen. Vervolgens sturen ze deze informatie draadloos naar een centrale server voor monitoring. Dit centrale netwerk is een service, aangeboden door het Havenbedrijf, waar bedrijven én overheidsdiensten gebruik van kunnen maken. De spil van de bijzondere samenwerking is dat alle partijen toegang hebben tot de informatie van het systeem. De informatie van de e-noses wordt tegelijkertijd live getoond op beeldschermen in de meldkamer van de DCMR en in de controlekamers van bedrijven. Vandaar de naam van dit netwerk: we-nose.

In geval van nood

Het doel van het netwerk is tweeledig: dagelijks kunnen bedrijven ongewenste emissies in een vroeg stadium herkennen en verhelpen, waardoor bijvoorbeeld geuroverlast wordt voorkomen. In geval van een noodsituatie waarbij gevaarlijke stoffen vrijkomen, kan het netwerk ook gebruikt worden om veiligheidsdiensten te ondersteunen. Naast de 250 we-noses hebben een aantal bedrijven op hun terrein hun eigen neuzen geïnstalleerd. Deze bedrijfsneuzen zijn vaak nóg scherper afgesteld zodat de bedrijven continu zicht hebben op de luchtsamenstelling op hun eigen terrein. De informatie van de bedrijfsneuzen is namelijk zichtbaar op een scherm in hun controlekamer. In geval van nood kunnen zij de data van hun bedrijfsneuzen delen met de autoriteiten. “De mannen en vrouwen van de brandweer, politie en andere veiligheidsdiensten zetten zich dagelijks in om bij calamiteiten in de haven ons te beschermen.” vertelt Janhein van den Eijnden, managing director van Vopak Rotterdam en één van de deelnemende bedrijven. “Ik wil graag een steentje bijdragen om hen te ondersteunen waar mogelijk. Daarnaast willen we het vanzelfsprekend ook direct weten als er een verandering in luchtkwaliteit is in onze werkomgeving”.

Een goede buur

Werken met gevaarlijke stoffen is dagelijkse kost voor Vopak. Het bedrijf is gespecialiseerd in de op- en overslag van vloeibare chemicaliën en gas- en olieproducten. Van den Eijnden: “In het havengebied en omgeving werken en wonen veel mensen boven op elkaar. Dit maakt veiligheids- en milieumanagement extra belangrijk, maar ook een flinke uitdaging. Het is noodzakelijk dat we deze uitdaging met zijn allen aanpakken. We proberen altijd te innoveren: innovaties als e-noses horen daar dan ook vanzelfsprekend bij.” Bij Vopak maken ze gebruik van twee verschillende soorten digitale systemen. De eerste is een realtime overzicht en de e-noses leveren hiervoor de input. De tweede is een intelligent systeem dat voorspellingen doen, gebaseerd op het weer en de geplande werkzaamheden. Op basis van de informatie die ze hiervan krijgen, kunnen zij operationele beslissingen maken.

Vopak was de voorloper met het gebruik van e-noses in ons havengebied. “Met de e-nose heb je eventuele geurverspreiding snel in de gaten en kun je potentiële hinder, en dus mogelijke klachten, voorkomen. Dat wil je toch als bedrijf?”, aldus van den Eijnden.

Samen slim

Een aantal maal per jaar gaan de partijen met elkaar aan tafel zitten; de deelnemende bedrijven, de DCMR, Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond, Havenbedrijf Rotterdam en Comon Invent, de beheerder van het netwerk. Tijdens deze besprekingen worden de gebruikservaringen en het toekomstbeeld besproken. Iedereen kan hier aangeven hoe het netwerk en de samenwerking ervaren wordt en hoe zij de toekomst van het we-nose netwerk voor zich zien. Tijdens de laatste meeting maakte Simon Bootsma, directeur van Comon Invent, de nieuwste ontwikkelingen bekend. Op dit moment testen Comon Invent, de DCMR en bedrijven de mogelijkheid van automatische bronherkenning. De intentie is dat in de toekomst het systeem zelf kan ‘nadenken’, situaties kan herkennen en gericht acties kan voorstellen.

Simon vertelde: “Het systeem leert terwijl het wordt gebruikt. Elke casus maakt het systeem een beetje slimmer. Zo kan het bijvoorbeeld de patronen van ontgassende schepen snel herkennen en kunnen via de meldkamer van de DCMR snel de juiste partijen over de situatie worden ingelicht.” Met deze bijzondere samenwerking werken alle partijen aan een slimme en veilige haven.

Naast het we-nose netwerk is tevens het luchtmeetnet online beschikbaar waarin iedereen de actuele luchtkwaliteit in de regio kan zien: www.luchtmeetnet.nl.
Het gaat daarbij om absolute metingen van een aantal stoffen op 10 plaatsen in de regio. De e-noses daarentegen meten veranderingen in de luchtsamenstelling op een groot aantal locaties. Ook het luchtmeetnet wordt door de DCMR gemonitord.

We-nose netwerk

De Rotterdamse haven heeft een unieke aaneenschakeling van e-noses: het we-nose netwerk. Bedrijven, gemeenten en de milieudienst kunnen zo sneller inspelen op het vrijkomen van hinderlijke of gevaarlijke gassen. Momenteel telt de haven 250 elektronische neuzen. Het we-nose netwerk levert een belangrijke bijdrage aan een gezonde, aantrekkelijke en veilige haven en omgeving.

Automatisch op de hoogte blijven van ontwikkelingen in de haven?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.

Choose your language

The page is not available in chosen language.

Go to the front page