Column

Voorzichtig optimisme – optimistisch voorzichtig!

Connecting the world: de gevolgen van COVID-19 voor het Oostenrijkse bedrijfsklimaat

Op het moment waarop ik dit artikel schrijf (begin juni 2020), maakt onze regering gestaag maatregelen bekend over het hoe, of en in welke vorm het openbare, sociale en economische leven in Oostenrijk langzaam en voorzichtig vorm moet krijgen.

Ongeveer 1,5 miljoen (van in totaal circa 4,4 miljoen) werkzame landgenoten werken momenteel minder of zijn werkloos geraakt. Naar verwachting zal de staatsschuld tot eind 2020 stijgen van ca. 70% naar 76% van het bruto binnenlands product. Vanaf midden juni wordt in Oostenrijk het zogeheten “nieuwe normaal” ingevoerd. Dit betekent dat tot begin oktober onder andere theaters, opera’s en bioscopen voorlopig gesloten blijven en dat grootschalige evenementen en sportevenementen niet (of die laatste slechts zonder publiek) zijn toegestaan. Ook blijven universiteiten tot die tijd gesloten. Aan de andere kant zijn kleinschalige bijeenkomsten met familie en vrienden wel weer mogelijk. Restaurants dienen het aantal zitplaatsen te verminderen (social distancing) en moeten uiterlijk om 1 uur sluiten.

Gevolgen van de coronacrisis voor de transportbranche

De voor Oostenrijk belangrijke zeehavens reageren verschillend op de ontwikkelingen met betrekking tot COVID-19. Veel havens halveren tot de herfst de havengelden. Andere havens intensiveren hun inspanningen ten aanzien van de terminals voor verbindingen naar het binnenland. Enkele rederijen versterken hun carrier-haulage-activiteiten en proberen in toenemende mate zich te profileren als integrator op de traditionele merchant-haulage-markt in Oostenrijk. Hiervan profiteren momenteel met name de havens aan de Middellandse Zee.

Maar tegelijkertijd zijn er ook aangename ontwikkelingen ten aanzien van Rotterdam, Zo ontstaan vanaf begin mei meer rechtstreekse shuttleverbindingen tussen Oost-Zwitserland en Wolfurt/Oostenrijk, en Rotterdam. En ook onderzoeken naar spoorverbindingen tussen Tirol/Oostenrijk en Rotterdam zijn in een vergevorderd stadium.

Wat zijn de actuele economische prognoses?

De huidige economische situatie stimuleert politieke inspanningen naar diversificatie, zowel op het gebied van near-sourcing als regional supply. Het intermodale zeehavenverkeer per spoor voor containers is in de afgelopen weken met circa 30% geslonken. In combinatie met de momenteel circa 38% lagere capaciteit in de handel tussen Azië en Noord-Europa leidt dit tot een gespannen situatie op het gebied van lege containers en tot een verstoring in de gebalanceerde belasting van de shuttlesystemen, met name in de sterk gefragmenteerde Oostenrijkse markt. Op het gebied van bulkgoederen wordt bovendien de aanhoudende droogte merkbaar, wat leidt tot zwaardere omstandigheden en hogere kosten voor transport over de Donau. Volgens de voorspellingen van verschillende instituten voor economisch onderzoek valt een economische opleving op zijn vroegst vanaf het derde kwartaal van 2020 te verwachten.

Maar over het geheel gezien heeft Oostenrijk laten zien zowel politiek, economisch als medisch robuust te zijn, waardoor het land in de toekomst nog interessanter wordt voor investeringen en voor het vestigen van een hoofdkantoor voor Midden- en Oost-Europa.

Buurlanden van Oostenrijk, zoals Hongarije, Slowakije en Tsjechië, lijken minstens zo zwaar te zijn getroffen door de huidige omstandigheden als Oostenrijk. Hier wordt onder andere de onevenredig grote afhankelijkheid van bijvoorbeeld de automobielindustrie duidelijk. Wist u bijvoorbeeld dat Slowakije ten aanzien van productieaantallen per hoofd van de bevolking, wereldwijd nummer 1 is? Per 1.000 inwoners worden hier jaarlijks 202 auto’s vervaardigd.

Nadat tijdens het begin van de crisis met name de handel (bijvoorbeeld import en export van textiel en elektronica) werd geraakt, daalde in april de Oostenrijkse export met maar liefst 27%. Hierbij werden toeleveranciers van de automobielindustrie even hard geraakt als bijvoorbeeld exporteurs van levensmiddelen, en de hout- en papierindustrie.

De regionale verdeling van exportactiviteiten in de eerste twee maanden laat zien dat de daling van invloed was op vele branches. De export in de eurozone daalde met 6,4%, waarbij de export naar Frankrijk met -35% de zwaarste klappen kreeg. Dit is te herleiden naar de sterke schommelingen in de export van farmaceutische producten, die in het verleden al vaker te zien is geweest. Met uitzondering van de export naar Spanje (-18,6%) liep de export naar andere landen in de eurozone slechts licht terug (Duitsland: -1,9%, Italië: -0,6%). Op het gebied van export naar landen buiten de eurozone was de grootste daling te zien in de export naar Zweden (-18,3%), het VK (-16,7%) en de VS (-6,2%). De export naar China steeg met 34,2%. Als we kijken naar verschillende typen goederen, was de sterkste daling te zien bij chemische producten (-14,1%), bewerkte artikelen (-6,7%) en machines (-5,2%). Groei was er in de export van voedingsmiddelen (+7,4%) en brandstoffen en energie (+0,2%).

De sector transport en logistiek heeft momenteel nog steeds te maken met een aanzienlijke daling van het volume. Alfred Wolfram, voorzitter van de branchevereniging transport en logistiek van de Oostenrijkse Kamer van Koophandel zegt hierover treffend: “Het is voor mij bijzonder zorgwekkend dat slechts een kwart van alle ondervraagde ondernemingen aangaf over voldoende opdrachten te beschikken. Deze toekomstprognose is uitermate zorgelijk en werpt een schaduw tot in 2021.”

Voor de haven van Rotterdam betekent dit sterkere concurrentie in een sterk gefragmenteerde markt. Een positief punt dat we hier kunnen melden, is de toegenomen frequentie van containershuttles tussen Wolfurt (Vorarlberg) en Rotterdam in combinatie met een extra stop in Frenkendorf (Zwitserland).

Over de auteur

Franz Zauner werkt inmiddels 16 jaar voor het Havenbedrijf Rotterdam en meer dan 30 jaar voor Rotterdamse logistieke bedrijven op het gebied van short sea, deep sea, binnenvaart en rail, waarvan 25 jaar als zelfstandig ondernemer.

Op de vraag op welk gebied de haven van Rotterdam voor Oostenrijkse verladers en expediteurs de grootste betekenis heeft, antwoordt Franz: “De haven van Rotterdam wordt door zowel de Oostenrijkse industrie als de logistieke sector beschouwd als sterke innovator en stabiele marktplaats en partner. Het hoge aantal schepen dat de haven aandoet, de moderne terminals en de betrokkenheid van het Rotterdamse bedrijfsleven worden zeer gewaardeerd.”

En hoe kan hij een verlader uit Oostenrijk ervan overtuigen vracht te verschepen via Rotterdam in plaats van een andere haven? Het doel is altijd om de Oostenrijkse partners snel en gedetailleerd te laten zien wat het aanbod en de mogelijkheden zijn. Dat wordt absoluut gewaardeerd.

Contact

Meer weten? Neem contact op met Franz Zauner.

Franz Anton Zauner
Rotterdam Representative Austria/Switzerland
+43 (0)2252 252 265

Update coronavirus

Ondanks de ingrijpende maatschappelijke gevolgen van de coronavirusuitbraak (COVID-19) blijft de haven van Rotterdam operationeel. Goederenoverslag en -productie gaan onverminderd door. De Divisie Havenmeester zorgt 24/7 voor veiligheid en orde op het water. Havenbedrijf Rotterdam volgt nauwlettend de adviezen van nationale autoriteiten op het gebied van gezondheid en veiligheid, en heeft maatregelen getroffen om de continuïteit van de bedrijfsvoering te waarborgen.

Automatisch op de hoogte blijven van ontwikkelingen in de haven?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.

Choose your language

The page is not available in chosen language.

Go to the front page