Circulaire economie

Rotterdam circulaire hub voor grondstoffentransitie

Het haven-industriegebied van Rotterdam is bij uitstek een regio om de circulaire economie in de praktijk vorm te geven. De concentratie van grondstof- en reststromen afkomstig van industrie en logistiek vormt in combinatie met de goede bereikbaarheid een uitstekende basis voor een brede introductie van circulair produceren en consumeren.

De huidige economie werkt grotendeels volgens een lineair systeem: we winnen grondstoffen, maken daarvan producten en behandelen het restant als afval. En hoewel recycling vooral in ons land relatief veel wordt toegepast, verdwijnen nog altijd flinke volumes grondstoffen na gebruik richting afvalberg of in de verbrandingsoven.

Een circulaire economie brengt hierin fundamentele verandering. In een circulaire economie ligt de focus op zoveel mogelijk waarde genereren met zo min mogelijk grondstoffen. Producten en grondstoffen worden zoveel mogelijk opnieuw gebruikt, bijvoorbeeld door plastic te recyclen tot korrels waar weer nieuwe plastic producten van gemaakt worden.

‘Afval bestaat niet’ in een circulaire economie. Aangezien kringlopen worden zoveel mogelijk worden gesloten, hoeven er slechts in beperkte mate nieuwe grondstoffen aan de productieketens te worden toegevoegd.

De aanwezigheid van een van ’s werelds grootste raffinage- en chemiecentra in combinatie met uitgebreide netwerkverbindingen met het achterland, maken Rotterdam een ideale circulaire hub voor de grondstoffentransitie. Het Havenbedrijf Rotterdam heeft een sterke internationale positie als Waste-to Value Port met vele bestaande circulaire bedrijven en nieuwe projecten.

In de visie van het Havenbedrijf Rotterdam wordt die positie in de toekomst nog belangrijker en zijn de lokale industriële en logistieke activiteiten in 2050 circulair ingericht.

Dat helpt niet alleen klimaatdoelen te bereiken, maar maakt de regio ook beter bestand tegen geopolitieke en economische fluctuaties, terwijl het innovatie en nieuw ondernemerschap aantrekt. Zo’n havengebied creëert economische en maatschappelijke waarde.

Viertal pathways

Om hieraan daadwerkelijk invulling te geven werkt het Havenbedrijf op het gebied van de circulaire economie in samenwerking met vele partners langs een viertal pathways, te weten: innovatie & opschaling, sortering & recycling, industriële symbiose en opvangen en hergebruik van CO2. Lees hier de volledige position paper van het Havenbedrijf Rotterdam over de inzet voor de circulaire economie.

Een circulaire economie is een noodzakelijk stap om de energietransitie te realiseren en het versterkt de concurrentiepositie van het havengebied van Rotterdam.

Een schone zee begint met een schone stad, haven en rivier.

Daar zetten Gemeente Rotterdam, Rijkswaterstaat, Havenbedrijf Rotterdam, Plastic Whale en vele andere partijen zich voor in.

Op de Wereldhavendagen hebben we bezoekers ervan bewust gemaakt dat afval geen afval is, maar een grondstof of halffabricaat. Met de Aan de Bak-opruimactie en de Van zooi naar mooi-campagne lieten we zien dat afval goud waard is!

Hoe? Door bezoekers van de Wereldhavendagen om te toveren in goudzoekers. Met het opgeruimde plastic afval, droegen ze niet alleen bij aan plastic vrije wateren, maar ook aan de bouw van een gouden Plastic Whale! Een designsloep die op 9 oktober is gedoopt. Zo houden we de Rotterdamse wateren en oevers schoon.

Gouden plastic whale

‘China waste ban: the upside for plastics’

Sinds 1 januari 2018 heeft China een importverbod ingesteld op plastic afval. Een groot deel van het Europese bedrijfsafval werd door China verwerkt. Wat betekent het Chinese importverbod op plastic afval? ‘De ban is een kans voor Europa om de circulaire economie te omarmen’, zegt Ray Georgeson, gastspreker van de English Resource Association op de workshop van de Energy in Transition Summit 2018.

Wat zijn kansen?

De belangrijkste uitdaging van de circulaire economie is dat goederen een beperkte fysieke of economische levensduur hebben waardoor hun waarde naar verloop van tijd afneemt (of zelfs negatief wordt, zoals bij afval). De belangrijkste kans is dat bedrijven gaan inspelen op het verlengen van de economische levensduur. Onderstaande vijf verdienmodellen geven aan hoe we verspilling kunnen terugdringen.

  1. Resource recovery
    Het herwinnen van grondstoffen uit laagwaardige producten in plaats van weggooien of verbranden. Bijvoorbeeld door herwinning van nuttige materialen uit afvalstromen door recycling, of het bijproduct van het ene bedrijf als grondstof voor een product van een ander bedrijf gebruiken.

  2. Circulaire (hernieuwbare) grondstoffen
    Zeker in de maakindustrie kan er gebruik gemaakt worden van plantaardige grondstoffen. Denk aan de productie van bijvoorbeeld biobrandstoffen en biochemie. Planten groeien snel (graan en suikerbieten in één seizoen, bomen in enkele decennia) waardoor de voorraad biogrondstoffen snel kan worden aangevuld.

  3. Levensduur verlenging
    Door onderhoud en reparatie, remanufactoring of tweedehands (ver)kopen gaan producten veel langer mee.

  4. Deelmodellen (sharing economie)
    Bijvoorbeeld met meerdere huishoudens een auto delen. Immers, een auto wordt slechts enkele momenten per dag (soms zelfs minder) daadwerkelijk gebruikt. Hetzelfde geldt voor veel apparatuur.

  5. Product als dienst
    Huur, lease of gebruikscontract voor bijvoorbeeld wasmachines of een hoge-drukspuit.

Kortom: het circulaire model creëert nieuwe business en is een flinke stimulans voor onze economie, zoals onderstaande geïllustreerde negen businessmodellen laten zien.

Concrete projecten in Rotterdam

De haven is een ideale locatie voor de ontwikkeling van de circulaire economie, omdat alle benodigde faciliteiten voor de industrie van een circulaire economie aanwezig zijn. Hier kunnen we een toekomstbestendig Industrieel Cluster realiseren en bedrijven en ondernemers stimuleren om in samenwerking met het Havenbedrijf de internationale ambities van de energietransitie na te volgen. Daarom zoeken we naar stappen om deel uit te maken van de keten van de circulaire economie en denken we mee over hoe we met grondstoffen kunnen omgaan. Door te investeren in, faciliteren aan en het adviseren van zowel nieuwe prospects als ook potentiële coalitiepartners, kunnen we de bestaande industrie ondersteunen in de transitie van fossiel naar biobased en circulair, en tegelijkertijd nieuwe industrie aantrekken. Hieronder staan voorbeelden van lopende projecten.

Waste to Chemicals

Een consortium van bedrijven, bestaande uit Air Liquide, AkzoNobel Specialty Chemicals, Enerkem en het Havenbedrijf Rotterdam, heeft een ontwikkelingsovereenkomst gesloten voor de eerste investeringen in een geavanceerde waste-to-chemicals installatie in Rotterdam. De bedoeling is dat dit de eerste installatie van dit type in Europa wordt die een duurzaam alternatief biedt voor afvalverbranding, door plastic en gemengd afval om te vormen tot nieuwe grondstoffen voor de industrie.

On demand industrie: RAMLAB

RAMLAB (Rotterdam Additive Manufacturing LAB) is het eerste Fieldlab met 3D metaalprinters dat zich richt op de haven gerelateerde industrie. RAMLAB gebruikt 3D metaalprinters (ook wel additive manufacturing genoemd) voor het ontwikkelen van kennis op het gebied van metaal printen, 3D ontwerpen en certificering. Het doel van RAMLAB is om door Research & Development projecten, samen met partners, de WAAM (Wire Arc Additive Manufacturing)-technologie commercieel inzetbaar te maken. Zo werkt RAMLAB samen met partners naar een toekomst waarin onderdelen on demand geprint kunnen worden. Hierdoor zijn grote voorraden overbodig en is een zoektocht naar specifieke of specialistische onderdelen niet meer nodig.

Van plastic naar plastic: Ioniqa

Ioniqa is een goed voorbeeld van nieuwe industrie die inspeelt op de behoefte naar hoogwaardig circulair hergebruik: deze van oorsprong Eindhovense start-up ontwikkelde een recycle-proces waarbij plastic PET-flessen (gemaakt van polyethyleentereftalaat), fleecetruien en allerlei andere soorten PET-afval gerecycled worden naar een voorheen onmogelijke kleurloze zuivere bruikbare chemische grondstof voor nieuwe producten; ‘de eeuwige PET-fles’.

Contact

Wilt u meer weten over circulaire economie in de Rotterdamse haven? Neem dan contact op met:

Monique de Moel
Business developer Energy and Industry

Choose your language

The page is not available in chosen language.

Go to the front page

Do you prefer to visit our Asia subsite?