In 3 stappen CO₂-neutraal

Het Havenbedrijf Rotterdam werkt samen met het bedrijfsleven in de haven en de overheid aan een toekomstbestendige haven. Een haven waar bedrijven nu en in de toekomst kunnen floreren en zorgen voor inkomsten en banen. En dat alles met een zo minimaal mogelijke impact op het klimaat en de natuur.

In 3 stappen werken we toe naar een CO₂-neutrale en circulaire haven. Stappen 1 tot en met 3 zijn efficiency & infrastructuur, naar een nieuw energiesysteem en naar een nieuw grondstoffen- en brandstoffensysteem.

STAP 1 - EFFICIENCY & INFRASTRUCTUUR

Stap 1 energietransitie

De industrie gaat stap voor stap naar CO₂-neutraal. In stap 1 neemt de industrie efficiency-maatregelen. Restwarmte wordt gebruikt om woningen, bedrijfsgebouwen en kassen te verwarmen. CO₂ wordt afgevangen en opgeslagen onder de Noordzee. Deze ontwikkelingen vragen de komende jaren veel extra infrastructuur zoals pijpleidingen en kabels.
Efficiënter omgaan met huidige grondstoffen

De eerste stap in de energietransitie is het efficiënter omgaan met de huidige fossiele grondstoffen. Volgens onderzoeken kan de industrie circa 20% energie besparen door efficiëntere productieprocessen, betere isolatie, brandstofbesparingen en/of het gebruik van duurzame brandstoffen. En door slimmer samen te werken met andere bedrijven. Zo heeft de ene onderneming bijvoorbeeld stoom over dat de ander juist goed kan gebruiken. In de tussentijd kan er hard gewerkt worden aan nieuwe technologie die nodig is om het havengebied van Rotterdam verder te verduurzamen.

Rotterdamse industrie stoot minder CO2 uit

Infrastructuur: kilometers aan nieuwe kabels en leidingen

Om het havengebied Rotterdam te verduurzamen, is er de komende jaren veel extra infrastructuur nodig. Dat geldt op verschillende terreinen. De bedrijven in het havengebied Rotterdam zijn nu sterk met elkaar verbonden. Ze leveren elkaar producten via pijpleidingen en kabels. De komende jaren zullen er steeds meer duurzame producten onderling uitgewisseld worden, zoals stoom, warmte en waterstof. Daarnaast gaan we steeds meer energie opwekken met windparken op de Noordzee. De opgewekte elektriciteit van die windparken moet naar het hoogspanningsnetwerk op land worden vervoerd. En tot slot gaan we CO₂ van de industrie afvangen en opslaan onder de Noordzee. Ook voor deze techniek is nieuwe infrastructuur nodig.

Energie infrastructuur in het Rotterdamse havengebied

STAP 2 - NAAR EEN NIEUW ENERGIESYSTEEM

Stap 2 energietransitie

Stap 2 is het veranderen van het energiesysteem. In plaats van olie en gas te gebruiken voor verhitting, zal de industrie overstappen op elektriciteit en (groene) waterstof. Daarvoor is veel en betaalbare elektriciteit nodig uit bronnen als wind en zon.
Elektrificatie en waterstof

Het Havenbedrijf werkt samen met partners aan de komst van een grootschalig waterstofnetwerk door het havencomplex. Rotterdam wordt daarmee een internationaal knooppunt voor de productie, import, toepassing en doorvoer van waterstof richting andere landen in Noordwest-Europa.

Lees meer over waterstof in Rotterdam

Zonne-energie

Duurzame energie uit wind en zon is cruciaal voor een CO₂-neutrale haven. Het Havenbedrijf Rotterdam vindt het belangrijk dat bedrijven in de haven meer elektriciteit uit duurzame bronnen gebruiken. Bijvoorbeeld zonne-energie. Steeds vaker worden bedrijfsgebouwen in het havengebied daarom voorzien van zonnepanelen. Dit is goed voor het milieu en zorgt voor lagere energiekosten.

Lees meer over het plaatsen van zonnepanelen op uw bedrijfspand.

Energie uit de ondergrond

We schakelen steeds meer over op duurzame energie, veelal zon- en windenergie. De diepe ondergrond levert echter ook energie. Per 100 meter wordt het ongeveer 3 graden warmer. Deze aardwarmte is een alternatief voor fossiele brandstoffen. Samen met de NAM kijkt het Havenbedrijf Rotterdam naar kansen voor een aardwarmtebron in het westelijk havengebied. Als de warmte (circa 170 graden) in de vorm van heet water naar boven kan worden gebracht, is het een goede bron voor met name de productie van stoom voor de industrie.

Film Diederik Jekel, wetenschapsjournalist over aardwarmte
MissieEnergie
Onderzoek mogelijkheden ultradiepe aardwarmte Nederland

Biomassa

Rotterdam is een belangrijke haven voor de import van biomassa naar Europa. Houtpellets, de belangrijkste productgroep voor biomassa, worden met name gebruikt in de Europese warmte- en energiemarkt. Uitstekende verbindingen voor aan- en doorvoer, verwerking van biomassa in de haven, bestaande ladingsstromen en gespecialiseerde overslag en opslagfaciliteiten maken van Rotterdam een aantrekkelijke biomassa hub.

Lees meer over biomassa

STAP 3 - NAAR EEN NIEUW GRONDSTOFFEN- EN BRANDSTOFFENSYSTEEM

Stap 3 energietransitie

Bij deze stap gaat het om vervanging van fossiele grondstoffen. Dit kan door gebruik van biomassa, gerecyclede materialen, groene waterstof en CO₂.
Rotterdam als waste-to-value hub

Het havengebied van Rotterdam – met daaraan verbonden het havenindustriegebied van Moerdijk – is een aantrekkelijke regio om de circulaire economie vorm te geven. De uitgebreide netwerkverbindingen met het achterland bieden een sterke uitgangspositie om circulaire activiteiten juist hier te bundelen. De grootste zeehaven van Europa is een hub voor internationale goederenstromen en huisvest een van ’s werelds grootste raffinage- en chemiecentra.

Die concentratie en verwevenheid van industriële activiteiten is een kans om de brede set aanwezige (en te importeren) reststromen te verwaarden en opnieuw in te zetten. In het gebied wordt gewerkt aan de komst van een slimme infrastructuur voor onder andere stoom, warmte, CO2, waterstof, alsook een gezamenlijke inrichting voor afvalwaterzuivering, slibverwerking en bleekaarde zodat bedrijven op elkaar kunnen worden aangesloten.

Rotterdam als waste-to-value hub

Circulaire economie

In de circulaire economie staan productie, innovatie én hergebruik centraal. Producten en stoffen worden zoveel mogelijk opnieuw gebruikt. Het havengebied van Rotterdam is met haar vele circulaire bedrijven en projecten een aantrekkelijke regio voor de circulaire economie. De uitgebreide verbindingen met het achterland bieden een sterke uitgangspositie om reststromen opnieuw te gebruiken. Groene waterstof zal op grote schaal gebruikt worden als energie voor de industrie en grondstof in de chemie. De haven wordt daarnaast een belangrijke importhaven voor secundaire grondstoffen (afval, plastic) en duurzame biomassa. Naast waterstof is namelijk ook koolstof nodig voor het maken van producten. Dat vereist samenwerking van partijen door de hele productieketen heen: winning van grondstoffen, productontwerp, productieproces, reparatie, hergebruik en recycling.

Het Havenbedrijf denkt mee over hoe we met grondstoffen om kunnen gaan. Wij investeren in, faciliteren en adviseren potentiële coalitiepartners. We willen de bestaande industrie ondersteunen in de transitie van fossiel naar biobased en circulair. En tegelijkertijd nieuwe industrie aantrekken.

Video:
Port of Rotterdam: Circular Hotspot

CO₂ als bouwsteen

Recycling en biomassa

Mechanische recycling is de meest milieu- en kostenefficiënte manier om kunststoffen te verwerken die goed recyclebaar zijn. Door de groeiende vraag naar hoogwaardige grondstoffen voor nieuwe kunststoffen is er behoefte aan verdere uitbreiding, opschaling en professionalisering van de recyclingcapaciteit in Europa. Door de aanwezigheid van primaire kunststofproducenten en het grote aanbod van afval- en sorteerstromen, vormt de regio Rotterdam een interessante locatie voor hoogwaardige mechanische recycling.

Naast mechanische recycling bieden chemische recycling-technologieën de kans om niet-recyclebaar kunststofafval om te zetten in producten als polymeren, brandstoffen, waxen, aromaten of synthetische gassen.

Daarnaast is er ruimte om in biomassa te groeien. Biomassa kan fossiele grondstoffen in de industrie goed vervangen in toepassingen als vloeibare brandstoffen en chemicaliën. In de haven van Rotterdam bevindt zich ’s werelds grootste industriële cluster dat biomassa als grondstof gebruikt. Biobased bedrijven profiteren hier van de mogelijkheden voor toevoer van alle denkbare vormen van biomassa en ook de verspreiding van eindproducten. De aanwezigheid van een sterk petrochemisch cluster en de kennis en ervaring van de bestaande biobased industrie maken Rotterdam aantrekkelijk voor vestiging.

Position paper circulaire economie

Dutch BioPort Region: dé plek voor bedrijven die willen groeien in de biobased markt

De regio Zuid-Holland – de Dutch BioPort Region - is dé plek voor bedrijven die producten, brandstoffen en energie produceren met circulaire en biobased grondstoffen.

De BioPort regio geeft goede toegang tot hernieuwbare grondstoffen, een interessante afzetmarkt en veel potentiële partners om mee samen te werken. Talent is volop aanwezig. Er is meer dan 150 jaar expertise op het gebied van industriële biotech, met een toonaangevende hub in Delft.

Wilt u uw biobased bedrijf laten groeien? In de Dutch BioPort Region zijn mogelijkheden om uw bedrijf op te schalen in alle groeifasen. Meer informatie is te vinden in de flyer of neem contact op met:

Stijn Effting, Program Manager renewable chemicals & fuels
SHJ.Effting@portofrotterdam.com
+31 6 2252 5273

TRANSPORT EN DIGITALE OPLOSSINGEN

Duurzaam transport

Naast de industrie zal ook het transport van goederen naar, in en van het havengebied klimaatvriendelijk moeten worden. Het Havenbedrijf Rotterdam ontwikkelt activiteiten om de logistieke sector te helpen de CO₂-uitstoot te verminderen.
Meer informatie over duurzaam transport

De haven van Rotterdam dankt de leidende positie als grootste haven van Europa aan o.a. de uitstekende bereikbaarheid via zee en aan goede verbindingen met het achterland. Maar de grote hoeveelheid zee- en binnenvaart zorgen ook voor uitstoot van CO₂. Daarom neemt het Havenbedrijf Rotterdam het initiatief om de logistieke ketens waar Rotterdam onderdeel van is te verduurzamen. Dat doen we door o.a. schepen efficiënter te laten varen met behulp van digitale middelen. Het gebruik van elektromotoren, elektrische kranen, etc te bevorderen. En door transitiebrandstoffen zoals biobrandstoffen en LNG te stimuleren. Deze transitiebrandstoffen zullen op termijn vervangen worden door waterstof en synthetische brandstoffen.

Overzicht stand van zaken energietransitie binnen de binnenvaart en zeevaart

Ambitie 2040: alle havengerelateerde ritten over korte afstanden via de weg emissievrij

Het containervervoer over de weg biedt kansen voor de transitie naar alternatieve brandstoffen. Want alleen al aan korte ritten door de haven (minder dan 30 kilometer) vinden er 12.000 per dag plaats. Als deze ritten emissievrij zijn, kan er zo’n halve megaton CO₂ worden bespaard.

Deltalinqs, TLN, evofenedex en Havenbedrijf Rotterdam hebben de handen ineengeslagen en een gezamenlijk ambitie geformuleerd: in 2040 zijn de havengerelateerde ritten over korte afstanden via de weg emissievrij.

Containertransport blijft in de toekomst een groeiende activiteit. Een verdere toename van vervoer van containers over de weg zal daarmee leiden tot een extra druk op de doelstelling van het Havenbedrijf Rotterdam om in 2050 een CO₂-neutrale haven te realiseren.

Tegelijkertijd biedt het zware wegvervoer in de Rotterdamse haven kansen voor de transitie naar alternatieve brandstoffen. Duurzamere vrachtwagens maken een relatief snelle ontwikkeling door. Dit vergroot de mogelijkheid tot demonstratieprojecten en uiteindelijk de transitie naar een duurzamere transportsector.

Om de ambitie succesvol vorm te geven zijn er drie belangrijke voorwaarden geformuleerd:

  • Beschikbaarheid: de beschikbaarheid van alternatieve brandstoffen vergroten door in te zetten op de beschikbaarheid van laad- en alternatieve tankinfrastructuur.
  • Schaalbaarheid: de betrouwbaarheid en schaalbaarheid van alternatieve vrachtwagens en brandstoffen vergroten door in te zetten op pilots, demoprojecten en proeftuinen.
  • Betaalbaarheid: de betaalbaarheid van alternatieve voertuigen en brandstoffen vergroten door het verschil tussen conventionele en alternatieve brandstoffen te verkleinen door het verkennen van mogelijkheden van privileges/incentives.

Om hieraan te kunnen voldoen wordt in een eerste fase gewerkt aan de opbouw van laad- en tankinfrastructuur in het havenindustriecomplex op strategische punten, komt er een loket voor informatie en kennisdeling over duurzaam zwaar wegvervoer, worden mogelijke incentives verkend om duurzame voertuigen te stimuleren en komen er demonstratietrucks op specifieke routes.

Containervervoer met E-trucks door de haven komt in zicht

Om het zwaardere transport in en rond de haven van Rotterdam succesvol te verduurzamen, is de overschakeling naar elektrische vrachtwagens een optie. Maar is deze richting ook realistisch? Het Havenbedrijf Rotterdam liet, in samenspraak met TLN, een verkennende studie uitvoeren om beter inzicht te krijgen in de haalbaarheid van elektrisch containervervoer, zowel waterstof-elektrisch als batterij-elektrisch.

Met de overschakeling naar elektrische vrachtwagens kunnen CO₂-emissies van de motor worden voorkomen. Indien de vrachtwagens worden opgeladen met groene stroom rijden deze zelfs volledig CO₂-neutraal. Bijkomend voordeel is dat er geen lokale uitstoot is en dat de geluidshinder van vrachtverkeer verder vermindert.

Onder de huidige verwachtingen laat de studie zien dat bij aanschaf in 2024 de batterij-elektrische truck over de gehele levensduur goedkoper kan zijn dan een dieseltruck. Daarvoor is nodig dat de elektrische truck in de dagelijkse operatie optimaal ingezet kan worden. Dit vraagt om de komst van een goede energie- en laadinfrastructuur. ‘Overnight charging’ wordt een noodzaak voor de transitie naar batterij-elektrische trucks.

Mede door de hogere efficiëntie van een elektromotor kost rijden op elektriciteit omgerekend per kilometer minder dan diesel. Ook wordt er minder onderhoud verwacht, doordat een elektromotor minder bewegende onderdelen heeft in vergelijking met een verbrandingsmotor.

Er zijn echter op dit moment geen elektrische vrachtwagens voor containervervoer beschikbaar. Hierin komt verandering door technologische ontwikkeling, prijsdaling en capaciteitsverhoging van batterijen en aandrijflijnen. De verwachting is dat de elektrische vrachtwagen op termijn voor veel afstanden de optimale vervoersvorm zal zijn.

De waterstof-elektrische truck zal naar verwachting niet voor 2030 goedkoper worden dan de dieselvariant. Bovendien is de batterij-elektrische truck dan nog steeds voordeliger.
Lees hier de studie

Stimuleringsregeling Klimaatvriendelijke Zeevaart

De Stimuleringsregeling Klimaatvriendelijke Zeevaart van het Havenbedrijf Rotterdam stimuleert het gebruik van duurzame brandstoffen in de zeevaart. In totaal is er € 5 miljoen beschikbaar voor initiatieven van verladers, rederijen, brandstofproducenten en -leveranciers, motorfabrikanten en scheepseigenaren. De regeling is tot eind 2022 beschikbaar.

Lees alles over deze Stimuleringsregeling

Korting op havengeld voor milieuvriendelijke scheepvaart

Het Havenbedrijf Rotterdam beloont schepen die in het bezit zijn van een Green Award certificaat met kortingen op het havengeld. Green Award is een keurmerk voor schepen die voldoen aan hoge eisen op het gebied van veiligheid en milieu.

Lees alles over de Green Award korting

Lopende projecten

In partnerships met bedrijven werken we toe naar een CO₂-neutrale haven. Innovaties worden in de praktijk getest, nieuwe technieken toegepast en bestaande bedrijven gaan samenwerken met nieuwe. Ook nemen we alvast maatregelen om zoveel mogelijk uitstoot op de korte termijn te beperken. Dat er al volop gewerkt wordt aan de energietransitie in de haven van Rotterdam laten de lopende projecten zien.

Energiedossier: Haven kan kwart bijdragen aan CO₂-vermindering

De industrie in Rotterdam werkt aan een reeks projecten waarmee 20 tot 25 procent van de Nederlandse CO₂-doelstelling voor 2030 kan worden bereikt. Welke projecten zijn dit en wat speelt er nog meer in Rotterdam op het gebied van energietransitie? Het AD maakte een Energiedossier met alle actualiteiten.

Zelf aan de slag?

Niemand kan in de toekomst kijken, maar we weten met een vrij grote zekerheid dat de CO₂-prijs zal stijgen en dat de milieueisen steeds strenger zullen worden. Bedrijven die op tijd instappen en investeren in CO₂-vermindering, in circulaire activiteiten en/of in biobrand- en grondstoffen investeren daarmee in succes op de lange termijn.

De eerste stappen hoeven niet moeilijk te zijn of heel veel te kosten. Ze leveren soms juist geld op. Ga bijvoorbeeld na wat de mogelijkheden zijn van zonnepanelen op het dak van het bedrijfspand. Of ga na welke maatregelen uw bedrijf kan nemen om energie te besparen. Volgens onderzoeken kan de industrie circa 20% energie en daarmee kosten besparen door efficiëntere productieprocessen, betere isolatie, brandstofbesparingen en/of het gebruik van duurzame brandstoffen. Ook slimmer samenwerken met andere bedrijven is een optie. Zo heeft het ene bedrijf bijvoorbeeld stoom over dat de ander goed kan gebruiken.

Begeeft uw bedrijf zich meer op het gebied van de circulaire economie? Het Havenbedrijf heeft de huidige afvalstromen in de haven in kaart gebracht. Bekijk hier de kansen om nieuwe circulaire activiteiten in de haven te ontwikkelen of bekijk welke circulaire bedrijven er nu al in de haven zitten, waarmee u mogelijk kunt samenwerken.

Wilt u weten hoe u zich het beste kunt voorbereiden op de toekomst? Wij denken graag met u mee. Neem contact met ons op.

Meer informatie

Wilt u meer weten over de lopende projecten of hoe de energietransitie interessant kan zijn voor uw bedrijf? Neem dan contact met ons op.

Nico van Dooren Director Energy and Industry port of Rotterdam
Nico van Dooren
Director Energy and Industry
Maike Akkers
Program Manager Energy Infrastructure
Stijn Effting Havenbedrijf Rotterdam
Stijn Effting
Program Manager Renewable Chemicals and Fuels
Ankie Janssen Havenbedrijf Rotterdam
Ankie Janssen
Program Manager Alternative Fuels
Wilco van der Lans
Program Manager Renewables
Moinique de Moel Program Manager Circular Economy port of Rotterdam
Monique de Moel
Program Manager Circular Economy
Randolf Weterings, Program Manager Electrification and Hydrogen port of Rotterdam
Randolf Weterings
Program Manager Electrification and Hydrogen
Refke Gunnewijk port of Rotterdam
Refke Gunnewijk
Program Manager Sustainable Supply Chain
 

Informatie voor scholieren en studenten

Choose your language

The page is not available in chosen language.

Go to the front page