Havenbedrijf reageert op sommatiebrief Advocates for the Future
Leestijd: 5 minuten
Havenbedrijf stimuleert transitie naar klimaatneutrale haven; bedrijven dwingen activiteiten in Rotterdam te stoppen is een brug te ver
Het Havenbedrijf onderschrijft de noodzaak voor een transitie naar een klimaatneutrale haven in 2050 en licht toe hoe het zich actief inspant om dit doel samen met bedrijven en overheden te bereiken. De transitie is dan ook een prioriteit voor het Havenbedrijf. Het kan alleen niet meegaan in de vraag van Advocates for the Future (AftF) om bedrijven te dwingen fossiele activiteiten in Rotterdam te beperken, omdat dit niet in lijn is met het huidige Europese en Nederlandse klimaatbeleid en niet past bij de rol van het Havenbedrijf. Het is bovendien niet effectief om op deze manier de wereldwijde CO2-uitstoot te verlagen. Het Havenbedrijf is bezorgd dat stoppen met fossiel in Rotterdam grote gevolgen kan hebben, onder andere voor de leveringszekerheid van energie en de positie van de Europese industrie.
Lees hier de volledige antwoordbrief van het Havenbedrijf op de sommatiebrief van Advocates for the Future.
Het Havenbedrijf ziet het als zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid om bij te dragen aan de doelstellingen van het Parijsakkoord (2015). In de Ondernemingsstrategie is “klimaatneutraal en circulair” één van de vier speerpunten. Het verlagen van CO2-uitstoot speelt dan ook een grote rol in de beslissingen die het Havenbedrijf neemt en projecten die het uitvoert.
Het Havenbedrijf is opgericht om de positie van het Rotterdamse haven- en industriegebied te versterken in het belang van Nederland en Europa. Het Havenbedrijf verhuurt terreinen aan bedrijven en ontwikkelt de infrastructuur in de haven. Vanuit die rol spant het Havenbedrijf zich al jaren actief in voor verlaging van de CO2-uitstoot door bedrijven in de haven en daarbuiten, onder andere door de daarvoor benodigde infrastructuur te ontwikkelen en door duurzame bedrijven aan te trekken.
Havenbedrijf stimuleert transitie haven
Het beheersen van de effecten van klimaatverandering vraagt om een heel nieuw, wereldwijd systeem voor energie en grondstoffen. Bedrijven wereldwijd en dus ook in de haven moeten daarvoor grote investeringen doen in het aanpassen van hun productie, in nieuwe fabrieken, en in de ontwikkeling van nieuwe (productie)ketens. Hierdoor neemt het gebruik van fossiele energie en grondstoffen op termijn af.
Het Havenbedrijf spant zich in om dit in Rotterdam te stimuleren en mogelijk te maken. Het werkt hiervoor met een breed transitieprogramma dat het vanaf het Parijsakkoord heeft opgezet. Verschillende projecten zijn inmiddels met behulp van het Havenbedrijf gerealiseerd of in uitvoering. Op dit moment ziet het Havenbedrijf echter dat bedrijven hun investeringen in verduurzaming uitstellen of bouwprojecten stopzetten als gevolg van het ongunstige investeringsklimaat en de uitblijvende vraag naar duurzame producten. Voor bedrijven is het doorslaggevend dat zij hun investeringen in verduurzaming op termijn kunnen terugverdienen. Hierop is de invloed van het Havenbedrijf zeer beperkt.
Overheden sturen op tempo uitstootvermindering
Overheden bepalen bij de transitie het tempo en de wijze waarop de uitstoot van broeikasgassen moet worden teruggedrongen. Zij maken daarbij een complexe afweging waarin naast het terugdringen van uitstoot, ook andere factoren een rol spelen: leveringszekerheid en betaalbaarheid van energie, strategische onafhankelijkheid en concurrentievermogen van de industrie. Die afweging is aan de politiek, ook om breed draagvlak voor de transitie te houden. Europese en Nederlandse wetgeving richt zich op het terugdringen van uitstoot onder gelijke voorwaarden via Europese maatregelen, zoals het Europees Emissiehandelsysteem (ETS). Deze wetgeving bevat geen voorgeschreven routes voor het beperken of beëindigen van fossiele activiteiten voor specifieke regio’s of bedrijven.
Het Havenbedrijf heeft twee aandeelhouders: de gemeente Rotterdam en de Nederlandse staat. Het Havenbedrijf werkt daarom binnen de politieke keuzes en beleidskaders van de overheid. Voor het stoppen van fossiele activiteiten, zou het Havenbedrijf activiteiten in de haven moeten verbieden die legaal zijn en waarvoor de overheid nadrukkelijk toestemming heeft gegeven. Een aanzienlijk deel van de fossiele activiteiten is door de overheid ook nog eens aangemerkt als vitaal voor de Nederlandse samenleving, waaronder raffinage van ruwe olie tot benzine, diesel en kerosine, import van gas en het maken van basisproducten door de chemische industrie. Het Havenbedrijf is er daarom van overtuigd dat het niet verplicht is om bedrijven te dwingen fossiele activiteiten te beperken.
Lokale aanpak helpt het klimaat niet
Het Havenbedrijf verwacht dat het in Rotterdam beperken van fossiele bedrijvigheid, niet zal bijdragen aan de afname van de wereldwijde uitstoot. Op dit moment zijn er nog onvoldoende duurzame energie en grondstoffen beschikbaar om de samenleving draaiend te houden. Bedrijven blijven daarom voorzien in de vraag naar fossiele energie en grondstoffen, terwijl er stap voor stap wordt geïnvesteerd in productie van duurzame energie en grondstoffen, zoals gerecyclede plastics, waterstof en biobrandstoffen. Daarvan zien we nu de eerste voorbeelden in de haven met onder andere het grootste cluster voor biobrandstoffen in Europa en twee grote waterstoffabrieken in aanbouw.
Op het moment dat in een bepaalde regio strengere regels gelden, zullen de daar gevestigde bedrijven waarschijnlijk hun fossiele productie en import verplaatsen naar andere regio’s en landen. Mogelijk zullen zij dan ook elders investeren in duurzame productie. Niet voor niets stuurt het Europese klimaatbeleid op een efficiënte transitie met regelgeving die in heel Europa geldt.
Het afdwingen van het stoppen van bepaalde activiteiten in alleen Rotterdam, zorgt daardoor waarschijnlijk voor een waterbedeffect voor CO2-uitstoot. Het draagt bovendien niet bij aan de mogelijkheden om in Rotterdam een duurzame industrie op te zetten. Tegelijkertijd zou het wel aanzienlijke negatieve effecten hebben voor de Rotterdamse haven en daarmee voor Nederland en Europa.
Havenbedrijf blijft strategie actualiseren
Het Havenbedrijf blijft zijn strategie en aanpak voor een klimaatneutrale haven, zoals die staat beschreven in het klimaattransitieplan, actualiseren. Op dit moment scherpt het Havenbedrijf bijvoorbeeld zijn scenario's voor de transitie richting 2050 aan. We brengen hiervoor verschillende paden naar een klimaatneutrale, concurrerende en weerbare haven in kaart en nemen dat mee in onze werkwijze. Het Havenbedrijf staat uiteraard open om hierover het gesprek te blijven voeren met Advocates for the Future en andere bij de haven betrokken partijen.