Kolen

Hoe kunnen wij je helpen?

Om klimaatverandering tegen te gaan moet de CO2-uitstoot verminderen. Het gebruik van steenkool voor elektriciteitsopwekking en staalproductie levert op dit moment een flinke bijdrage aan de CO2-uitstoot. Veel van die kolen worden via Rotterdam geïmporteerd. Er is een roep om te stoppen met het gebruik van kolen, maar dat gaat niet van de ene op de andere dag.

Mannen scheppen kolen

In de Rotterdamse haven werden in 2020 17,3 miljoen ton kolen overgeslagen. In 2015 was dat nog 30,7 miljoen ton. De hoeveelheid kolen is daarmee in vijf jaar tijd 44% afgenomen. Van alle kolen die Rotterdam binnenkomen, blijft slechts ongeveer 10% in Nederland. Ze worden gebruikt in elektriciteitscentrales. De overige 90% gaat naar Duitsland. De Duitse staalindustrie gebruikt ongeveer 60% van die kolen; 40% gaat naar de elektriciteitscentrales.  

Klimaatakkoord

Duitsland en Nederland hebben beide het Klimaatakkoord van Parijs ondertekend. Beide landen hebben concrete plannen of zelfs wetten om het gebruik van kolen voor elektriciteitsproductie af te bouwen. In Nederland mogen kolen vanaf 2030 niet meer gebruikt worden in elektriciteitscentrales. In Duitsland is het plaatje wat complexer. Daar is besloten ook te stoppen met kernenergie en de zeer milieubelastende bruinkool via een vast schema uit te faseren. Deels parallel daaraan worden kolencentrales uit productie genomen. Uiterlijk 2038 moet deze ‘Kohleausstieg’ afgerond zijn.

Staalindustrie

Over het stopzetten van het gebruik van kolen voor staalproductie is zowel in Duitsland als in Nederland niets besloten. Kolen worden in hoogovens gebruikt om temperaturen boven de 1.500 graden te bereiken die nodig zijn voor het productieproces. Er zijn inmiddels wereldwijd enkele hoogovens waarin waterstof wordt gebruikt in plaats van kolen, maar CO2-vrije waterstof is nog nauwelijks beschikbaar en het ombouwen van de staalindustrie vergt tijd en grote investeringen. Staal wordt op tal van manieren gebruikt, van spoorrails tot windturbines, en is daarmee tamelijk onmisbaar voor de samenleving.

Veilig en efficient

Zolang het gebruik van kolen in het beleid van de nationale overheden past, wil Rotterdam de meest efficiënte, veilige en betrouwbare haven zijn om die aan te voeren. Kolen via een andere haven dan Rotterdam importeren, levert geen winst voor het klimaat op, maar wel verlies van werkgelegenheid in Rotterdam. Sterker nog: verschuiving leidt tot een hogere milieubelasting omdat aanvoerlijnen minder efficiënt worden.

Doorvoer van kolen

In het toekomstbeeld van het Havenbedrijf Rotterdam maken fossiele ladingsoorten zoals kolen steeds meer plaats voor duurzame energiedragers en grondstoffen. Het Havenbedrijf gaat in zijn prognoses uit van een vermindering van de vraag naar kolen. Het tempo waarin dat gebeurt, wordt in hoge mate bepaald door de ontwikkelingen in Duitsland. Denk aan de toename van de opwekking en import van hernieuwbare energie, de mogelijkheden om deze op te slaan en het tempo waarmee innovaties in de productie van staal met waterstof kunnen worden toegepast.

Juridisch lastig

Overigens is het juridisch lastig, zo niet onmogelijk, om kolen uit de haven uit te bannen. Een van de fundamenten van de Europese Unie is vrij verkeer van goederen. Internationale handelsverdragen (WTO) maken dat je een bepaalde goederensoort niet zomaar kunt weren. Dat kan alleen met hele specifieke goederen waarover internationaal afspraken zijn gemaakt, zoals ivoor of verrijkt uranium. In het klimaatakkoord van Parijs zijn wel afspraken gemaakt over het tegengaan van temperatuurstijging, niet over hoe dat precies moet gebeuren.

Kolenterminals voor overslag en opslag

Meerdere terminals in Rotterdam richten zich op de op- en overslag van kolen en aanverwante services.

EMO

EMO op de Maasvlakte is de grootste drogebulkterminal in Europa met een overslagcapaciteit van circa 200.000 ton kolen per dag. EMO heeft ook faciliteiten voor opslag, screenen, wassen, crushen en mengen van kolen. EMO bezit ook een drijvende kraan voor boord-boordoverslag.

European Bulk Services (EBS)

EBS is een multipurpose drogebulkterminaloperator met twee terminals en drijvende kranen voor boord-boordoverslag in Rotterdam. EBS beschikt bovendien over opslagfaciliteiten en een magnetische decontaminatie-unit voor kolen.

Marcor Stevedoring

Marcor maakt gebruik van drijvende kranen voor de overslag van diverse droge bulkgoederen, waaronder kolen. Marcor biedt daarnaast de mogelijkheid voor drijvende opslag.

ZHD (Zeehavenbedrijf Dordrecht)

In Zeehaven Dordrecht, zo’n 70 kilometer landinwaarts richt ZHD zich op de opslag en overslag van drogebulkgoederen, containers en stukgoed.

EECV

EECV is eigendom van de Duitse staalconcerns ThyssenKrupp Stahl en Hüttenwerke Kruppe Mannesmann en verzorgt de op- en overslag van het ijzererts en kolen voor de hoogovens van deze twee staalproducenten.

Meer informatie? Contact:

Joris Hurenkamp
Joris Hurenkamp
Sr Business Manager Chemicals and Dry Bulk