Header image

Lopende projecten energietransitie

De industrie gaat stap voor stap naar CO₂-neutraal

11 mei 2021
Hoe kunnen wij je helpen?

Al jaren bereiden bedrijven in de haven zich voor op en investeren zij succesvol in een toekomstbestendige, schone haven. En met resultaat. Sinds 2016 is de uitstoot van de Rotterdamse industrie afgenomen met circa 17%.

Innovaties worden in de praktijk getest, nieuwe technieken toegepast en bestaande bedrijven gaan samenwerken met nieuwe. Ook nemen we alvast maatregelen om zoveel mogelijk uitstoot op korte termijn te beperken. Dat er al volop gewerkt wordt aan de energietransitie in de haven van Rotterdam laten de lopende projecten zien.

Kraanoverslag in de haven

STAP 1: EFFICIENCY & INFRASTRUCTUUR

De industrie gaat stap voor stap naar CO2-neutraal. In stap 1 neemt de industrie efficiencymaatregelen. Restwarmte wordt gebruikt om woningen, bedrijfsgebouwen en kassen te verwarmen. CO2 wordt afgevangen en opgeslagen onder de Noordzee. Deze ontwikkelingen vragen de komende jaren veel extra infrastructuur, zoals pijpleidingen en kabels.

Huizen en kassen verwarmen met havenwarmte

Nederland gaat in de toekomst over op een andere manier van verwarmen. Huizen en tuinbouwkassen gebruiken nu veel aardgas. Tegelijkertijd produceert de industrie in de Rotterdamse haven veel warmte voor bedrijfsprocessen. Een deel wordt in andere fabrieken gebruikt, maar veel warmte verdwijnt in de lucht. Het Havenbedrijf en Gasunie werken samen om met deze restwarmte huizen en kassen in Zuid-Holland te verwarmen. Daarmee gaat de CO2-uitstoot omlaag en is er minder gas nodig uit Groningen.

Lees hier alles over Warmtenet Zuid-Holland - een nieuwe verwarming

16.000 huishoudens krijgen restwarmte uit Pernis

16.000 Rotterdamse huishoudens worden verwarmd met de restwarmte van een raffinaderij in Pernis. Dit is een initiatief van Shell, Havenbedrijf Rotterdam en Warmtebedrijf Rotterdam.

Restwarmte Shell voor 16.000 huishoudens

CO2-opslag onder de Noordzee (Porthos)

Het afvangen van CO2 van de industrie en het ondergronds opslaan onder de Noordzee is een belangrijke mogelijkheid om op korte termijn de CO2-uitstoot te verminderen. Dit heet Carbon Capture Storage (CCS). Het regeerakkoord van het kabinet Rutte-III en ook het Klimaatakkoord benadrukken het belang van CCS om de nationale klimaatdoelen te halen.

Lees meer over CCS Rotterdam

Buisleidingen tussen Nederland en Duitsland

Havenbedrijf Rotterdam en de Rotterdam Rijn Pijpleiding Maatschappij (RRP) doen een gezamenlijke haalbaarheidsstudie voor de ontwikkeling en aanleg van buisleidingen voor verschillende productstromen tussen Rotterdam, industriepark Chemelot (Limburg) en Noordrijn-Westfalen. De buisleidingenbundel kan de strategische positie van de haven van Rotterdam in Noordwest-Europa versterken, biedt Chemelot (Limburg) verdere verduurzamingskansen en zou potentieel kunnen uitgroeien tot een belangrijke aanvoerroute voor de Duitse industrie die sterk inzet op CO2-vermindering.

Studie Havenbedrijf Rotterdam en RRP naar Delta Corridor-buisleidingen tussen Nederland en Duitsland

Aanleg warmteleiding tussen Rotterdamse haven en Den Haag van start

Gasunie en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat hebben het definitieve investeringsbesluit genomen voor de aanleg van een warmteleiding van de Rotterdamse haven naar Den Haag.

Lees meer in het volledige persbericht

STAP 2: EEN NIEUW ENERGIESYSTEEM

Stap 2 is het veranderen van het energiesysteem. In plaats van olie en gas te gebruiken voor verhitting, zal de industrie overstappen op elektriciteit en (groene) waterstof. Daarvoor is veel en betaalbare elektriciteit nodig uit bronnen als wind en zon.

Zonnepanelen

Groene waterstoffabriek Shell en aanleg infrastructuur door Gasunie en Havenbedrijf

De waterstofeconomie komt op dit moment in een stroomversnelling met de aankondiging van Shell om al in 2023 een fabriek voor groene waterstof in gebruik te willen nemen. Die fabriek komt op de Tweede Maasvlakte. De waterstof gaat vandaar via een nieuwe pijpleiding naar de raffinaderij in Pernis. Gasunie en Havenbedrijf Rotterdam willen die pijpleiding gezamenlijk aanleggen.

Lees meer over de groene waterstoffabriek in het persbericht'Rotterdam stimuleert waterstofeconomie door aanleg infrastructuur'

Bijdrage aan energietransitie door Havenbedrijf Rotterdam

Ook het Havenbedrijf draagt een steentje bij aan een energiezuinige haven. Een derde van de patrouillevaartuigen vaart voor 100% op biobrandstoffen. Onder medewerkers stimuleren we het gebruik van het openbaar vervoer en de fiets. Voor de leaserijders geldt een CO2-norm van 59g/km. Het kantoor gebruikt havenwarmte en groene stroom. En door de haven heen vervangt het Havenbedrijf de openbare verlichting door LED.

Bekijk de video Hybride patrouillevaartuig RPA 8 voor duurzame haven

Windturbines in het havengebied

In het havengebied Rotterdam staat de grootste concentratie windturbines van Zuid-Holland: begin 2019 zo’n 200 Megawatt vermogen. Dat is zo’n 10% van het totale vermogen aan windenergie in Nederland. Op korte termijn komt daar minimaal 150 MW aan nieuw windvermogen bij. Regelmatig worden bestaande turbines vervangen door nieuwe met een groter vermogen. Zo werden in maart 2019 de 17 turbines op de Slufterdijk vervangen door 14 grotere met een capaciteit die bijna twee keer zo groot is.

Eneco en Vattenfall openen Windpark Slufterdam
Prototype krachtigste windturbine ter wereld op de Maasvlakte
Realisatie Windpark Maasvlakte 2

North Sea Wind Power Hub

Binnen het North Sea Wind Power Hub-consortium werken TenneT (Nederland en Duitsland), Energinet (Denemarken), Gasunie en het Havenbedrijf Rotterdam aan de ontwikkeling van een grootschalig, duurzaam Europees energiesysteem op de Noordzee. Windparken worden aangesloten op centraal gelegen hubs op zee. Noordzee-landen en hubs worden met elkaar verbonden via kabels of pijpleidingen.

H-Vision: blauwe waterstof

Binnen het project H-Vision werken zestien partijen uit overwegend het havenindustriegebied Rotterdam samen aan een haalbaarheidsstudie naar de productie en toepassing van blauwe waterstof. Ook het Havenbedrijf Rotterdam is als partner aangesloten bij H-Vision. H-Vision wil de industrie al vóór 2030 voorzien van CO₂-arme energie door met name aardgas te vervangen door blauwe waterstof en mogelijk ook restgassen te gebruiken.

Waterstof in Rotterdam
Lees meer over project H-Vision op de website van Deltalinqs

Backbone voor waterstof

Het Havenbedrijf werkt samen met Gasunie aan een backbone voor waterstof door de haven. Plan is om deze al in 2024 in bedrijf te nemen. Bedrijven kunnen daarop aansluiten voor de afname maar ook toelevering van waterstof. De hoofdtransportleiding wordt gekoppeld aan een aantal centrale plaatsen waar de waterstof wordt geproduceerd met gebruik van electrolysers die door windstroom worden gevoed. In de praktijk gaat het hier om meerdere locaties. De eerste wordt voorzien op de Maasvlakte 2.

Deze opzet stimuleert het gebruik van waterstof in de industrie en daarmee de ontwikkeling van de waterstofmarkt. Het Havenbedrijf zet zich met partners in voor de ontwikkeling van zowel blauwe als groene waterstof. Daarbij geldt blauwe waterstof als de wegbereider voor de latere komst van groene waterstof. Dit biedt uitzicht op een snelle verduurzaming, terwijl de infrastructuur voor ‘blauw’ straks ook voor ‘groen’ geschikt is.

Lees het persbericht:'Rotterdam stimuleert waterstofeconomie door aanleg infrastructuur'
Lees meer over waterstof

Groene waterstof voor BP-raffinaderij

BP, Nouryon (voorheen AkzoNobel Specialty Chemicals) en Havenbedrijf Rotterdam onderzoeken de mogelijkheden voor de productie van groene waterstof voor de BP-raffinaderij in Rotterdam. Groene waterstof wordt verkregen door elektrolyse van water met behulp van groene stroom. Voor grootschalige productie van groene waterstof is veel groene stroom nodig, bijvoorbeeld van windparken op zee. Dit vraagt ook veel capaciteit aan electrolysers. Het Havenbedrijf Rotterdam doet daarom ook onderzoek naar de benodigde waterstofinfrastructuur. Ook de mogelijkheden van een speciaal bedrijfsterrein voor electrolysers wordt onderzocht.

Waterstof in Rotterdam
Energietransitie doet veel waterstof opwaaien
Havenbedrijf kijkt naar grootschaliger waterstofproductie en netwerk

Groene waterstoffabriek Uniper

Energiebedrijf Uniper en het Havenbedrijf Rotterdam hebben een overeenkomst gesloten voor de ontwikkeling van de productie van groene waterstof op Uniper’s Maasvlakte-locatie. Deze plannen borduren voort op de uitkomsten van een recente haalbaarheidsstudie en sluiten ook aan op de geplande nieuwe waterstofinfrastructuur en de groeiende vraag naar duurzame waterstof vanuit de Rotterdamse petrochemische industrie.

Lees meer over de waterstoffabriek in het persbericht.

Import van blauwe ammoniak

Horisont Energi (EURONEXT: HRGI) en het Havenbedrijf Rotterdam hebben een overeenkomst gesloten voor het ontwikkelen van een transportcorridor voor blauwe ammoniak van Noorwegen naar Rotterdam.

Lees meer over de import van blauwe waterstof in het persbericht

Studie naar grootschalige import van waterstof

Havenbedrijf Rotterdam, Koole Terminals, Chiyoda Corporation en Mitsubishi Corporation gaan gezamenlijk een haalbaarheidsstudie uitvoeren naar het op commerciële schaal importeren van waterstof naar een van de terminals van Koole in de Rotterdamse haven, waarbij gebruik gemaakt wordt van Chiyoda’s bewezen techniek voor opslag en transport van waterstof: SPERA Hydrogen™.

Lees het volledige persbericht

In 2025 meerdere Rotterdamse terminals gereed voor import waterstof

In de Rotterdamse haven bereiden de eerste bedrijven zich intensief voor op het opslaan, verwerken en doorvoeren van waterstof, een kansrijke energiedrager waarmee bedrijven de transitie kunnen maken naar klimaatneutraliteit.

Lees het volledige persbericht

Gridmaster: selectiemethode voor investeringen in energie-infra

Een consortium van samenwerkende partijen dat het gehele spectrum van de energie-infrastructuurmarkt bedekt, heeft onlangs een overeenkomst getekend voor het project Gridmaster Haven Industrieel Cluster (HIC) Rotterdam.

Lees het volledige persbericht

Proeftuin elektrificatie industriële processen

Het Fieldlab is een initiatief van 5 founding partners om de energietransitie in het Rotterdamse Industrieel havengebied op een praktische manier te ondersteunen. Met het Fieldlab bieden we concrete oplossingen en verenigen wij ambitieuze bedrijven die de klimaatdoelstellingen willen halen door elektrificatie oplossingen te verkennen en in uitvoering te brengen.

Bezoek de website van FLIE

Goederentrein lost mais

STAP 3: EEN NIEUW GROND- EN BRANDSTOFFEN-SYSTEEM

Bij deze stap gaat het om vervanging van fossiele grondstoffen. Dit kan door gebruik van biomassa, gerecyclede materialen en groene waterstof.

Bleekaarde als bouwmateriaal

Bleekaarde wordt momenteel gebruikt om plantaardige olie te zuiveren. Na enkele weken is de bleekaarde verzadigd en wordt het een afvalproduct. Een toekomstige installatie kan onder andere olie uit de bleekaarde terugwinnen. Die olie kan dan bijvoorbeeld weer gebruikt worden als biobrandstof. De bleekaarde kan voor bouwmaterialen gebruikt worden.

Volledige recycling verontreinigde bouwstoffen

Het Rotterdamse bedrijf REKO bouwt een nieuwe installatie voor de reiniging van verontreinigd asfalt. In de installatie wordt asfalt in een ronddraaiende trommeloven bij temperaturen van 1.000 graden thermisch gereinigd. Dat levert schoon zand, grind en vulstof op dat hergebruikt kan worden. Daarnaast wekt de installatie voor maar liefst 50.000 huishoudens elektriciteit op. REKO heeft met deze nieuwe installatie de grootste capaciteit ter wereld om dit soort verontreinigde bouwstoffen te recyclen.

REKO investeert 125 miljoen euro in tweede installatie

Chloorafval als nieuwe grondstof en energie

Bij afvalverwerkingsbedrijf Indaver verwerken en beheren ze niet alleen afval, maar ze gaan een stap verder. De installatie met de naam IndaChlor, gaat chloorafval verwerken uit heel Europa. Dus ook van industriële bedrijven uit de Rotterdamse haven. Het chloorafval wordt omgezet in nieuwe grondstof en energie. Deze wordt in een gesloten kringloop weer geleverd aan de nabijgelegen industrie.

Recycling batterijen elektrische voertuigen

TES, een van de grootste bedrijven wereldwijd voor de recycling van batterijen en elektronisch afval, gaat in de haven van Rotterdam batterijen van elektrische voertuigen recyclen. Het bedrijf huurt aan de Elbeweg een terrein van ongeveer 10.000 m2 met een loods van 2.000 m2 van het Havenbedrijf Rotterdam, en heeft de mogelijkheid om hier uit te breiden tot in totaal ongeveer 40.000 m2. De fabriek moet eind 2022 volledig operationeel zijn. Het is dan de eerste fabriek in Nederland voor recycling van Lithium-Ion batterijen. Het aantal elektrische voertuigen neemt snel toe, waardoor zowel de wereldwijde vraag naar Lithium-Ion batterijen als het aantal afgedankte batterijen fors toeneemt.

Lees meer in het persbericht

Duurzame vliegtuigbrandstof en hernieuwbare diesel

Shell gaat een biobrandstoffenfabriek met een capaciteit van 820.000 ton per jaar bouwen op het Shell Energie- en Chemiepark Rotterdam (Shell Pernis). Eenmaal klaar, is de fabriek een van de grootste in zijn soort in Europa voor de productie van duurzame vliegtuigbrandstof (SAF) en hernieuwbare diesel uit afval.

Shell bouwt een van Europa’s grootste biobrandstoffenfabrieken in Rotterdam | Port of Rotterdam

Pryme bouwt fabriek voor productie pyrolyse-olie

Pryme bouwt in Rotterdam een fabriek waar jaarlijks 60.000 ton plastic afval wordt omgezet in pyrolyse-olie. Shell gaat dit gebruiken als grondstof voor haar krakers in Moerdijk en Rheinland (Duitsland) voor het maken van circulaire chemische producten.

Lees het volledige bericht

TRANSPORT EN DIGITALE OPLOSSINGEN

Naast de industrie zal ook het transport van goederen naar, in en van het havengebied klimaatvriendelijk moeten worden. Samen met partners ontwikkelt het Havenbedrijf Rotterdam activiteiten om de logistieke sector te helpen de CO2-uitstoot te verminderen.

Goederentreinen

Binnenvaart op batterijen

Op 6 september 2021 is Zero Emission Services (ZES) gestart met de vaart van de Alphenaar, het eerste Nederlandse binnenvaartschip dat voor de aandrijving gebruik maakt van verwisselbare energiecontainers. De Alphenaar vaart tussen Alphen aan den Rijn en Moerdijk voor bierbrouwer Heineken, de eerste eindklant van ZES.

Bekijk de video

Eerste emissievrije binnenvaartschip op energiecontainers in de vaart | Port of Rotterdam

Binnenvaart op waterstof

In RH2INE (Rhine Hydrogen Integration Network of Excellence) werkt Havenbedrijf Rotterdam met 19 andere partijen (waaronder overheden en bedrijven) samen die het gebruik van waterstof mogelijk willen maken. RH2INE richt zich in eerste instantie op het realiseren van productielocaties voor waterstof langs de Rijn tussen Rotterdam en Keulen. Het doel is dat in 2024 de eerste tien tot vijftien binnenvaarttankers op waterstof gaan varen.

Walstroom Rotterdamse haven

In Rotterdam werken gemeente en Havenbedrijf samen aan verduurzaming van stad en havengebied. Hierbij wordt ook ingezet op walstroom. Door zeeschepen aan de kade van duurzame stroom te voorzien, kunnen generatoren aan boord uit. Zo draagt walstroom bij aan het behalen van de klimaatdoelstellingen en verbetering van de leefomgeving.

Lees meer over walstroom

Digitalisering leidt tot lager energieverbruik

In Rotterdam wordt digitalisering ingezet om de efficiëntie en betrouwbaarheid van transport verder te verbeteren. In de praktijk leidt dit tot lagere transactiekosten bij het boeken van lading, en ook een lager energieverbruik door kortere vaarroutes en een snellere afhandeling van ladingen.

Wegtransport op waterstof

Air Liquide en Havenbedrijf Rotterdam hebben gezamenlijk het initiatief genomen om in 2025 1.000 vrachtwagens op waterstof te laten rijden in Nederland, België en West-Duitsland. Verschillende partners uit de supply chain van vrachtwagenfabrikanten, zoals VDL Groep en Iveco/Nikola, tot transportondernemingen, zoals Vos Logistics, Jongeneel Transport en HN Post, als ook leidende brandstofcelleveranciers, hebben zich reeds aangesloten bij dit initiatief.

Dit is één van de grootste projecten in Europa voor de ontwikkeling van vrachtwagens op waterstof en de daarbij horende infrastructuur. Het project zorgt voor verbetering van de luchtkwaliteit en een vermindering van de CO2-uitstoot van naar schatting meer dan 100.000 ton, het equivalent van 110 miljoen vrachtwagenkilometers.

Lees meer over wegtransport op waterstof

Digitalisering in de haven

Digitale transformatie leidt tot fundamentele veranderingen in de samenleving. Zo ook voor de haven van Rotterdam.

Digitalisering

Zelf aan de slag?

Ga je hernieuwbare energie produceren of technieken toepassen om CO2 te verminderen?

Bekijk dan de mogelijkheden van de nieuwe subsidieregeling Stimulering Duurzame Energietransitie (SDE++). Bekijk de website voor meer informatie.

Ben je actief in de binnenvaart of vervoer je je producten via de binnenvaart? En wil je overstappen op een schoon alternatief?

Zero Emission Services (ZES) is een nieuw bedrijf dat verwisselbare batterijcontainers verhuurt aan binnenvaartondernemers, zodat het schip volledig emissievrij kan varen. Neem voor meer informatie contact op met ZES of bekijk de website voor meer informatie.

Ben je actief in de zeevaart en wil je overschakelen op alternatieve brandstoffen?

Wellicht kom je in aanmerking voor de Stimuleringsregeling Klimaatvriendelijke Zeevaart van het Havenbedrijf Rotterdam. Met deze stimuleringsregeling willen we een boost geven aan projecten die zonder financiële ondersteuning lastig van de grond komen. De regeling is van start gegaan in januari 2019 en loopt door tot en met december 2022. Bekijk de website voor meer informatie.